Công văn 2251/CT-TTHT năm 2015 do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc xác định nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Nội dung công văn tập trung làm rõ các quy định về đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế và trách nhiệm khấu trừ thuế của bên Việt Nam dựa trên nền tảng Thông tư số 103/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính.

1. Đối tượng áp dụng và phạm vi chịu thuế nhà thầu

Theo hướng dẫn tại công văn, nghĩa vụ thuế nhà thầu được xác định cụ thể như sau:

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam: Áp dụng đối với các thực thể nước ngoài không có tư cách pháp nhân tại Việt Nam nhưng tiến hành hoạt động kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ trên cơ sở hợp đồng ký kết với tổ chức, cá nhân Việt Nam.
• Thu nhập phát sinh tại Việt Nam: Toàn bộ các khoản thu nhập nhận được từ hoạt động cung ứng dịch vụ, dịch vụ gắn liền với hàng hóa tại Việt Nam đều thuộc diện chịu thuế nhà thầu, không phân biệt địa điểm thực hiện dịch vụ là trong hay ngoài nước.
• Các trường hợp miễn trừ: Công văn cũng lưu ý các trường hợp dịch vụ được thực hiện và tiêu dùng hoàn toàn ngoài Việt Nam, hoặc các dịch vụ thuần túy như quảng cáo, xúc tiến thương mại tại nước ngoài (không qua môi giới internet) thì không thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu theo quy định.

2. Phương pháp tính thuế nhà thầu nước ngoài

Đối với các nhà thầu nước ngoài không đáp ứng đủ điều kiện nộp thuế theo phương pháp kê khai hoặc phương pháp hỗn hợp, bên Việt Nam sẽ áp dụng phương pháp trực tiếp (khấu trừ tại nguồn) để kê khai và nộp thuế thay:

• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Doanh thu tính thuế GTGT là toàn bộ doanh thu nhận được từ việc cung cấp dịch vụ. Tỷ lệ phần trăm để tính thuế GTGT trên doanh thu đối với hoạt động dịch vụ thông thường là 5%.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Doanh thu tính thuế TNDN là toàn bộ doanh thu không bao gồm thuế GTGT mà nhà thầu nước ngoài nhận được. Tỷ lệ phần trăm thuế TNDN áp dụng đối với ngành dịch vụ là 5%.
• Công thức xác định doanh thu tính thuế: Trường hợp hợp đồng quy định doanh thu nhà thầu nhận được là doanh thu không bao gồm thuế (giá Net), bên Việt Nam phải quy đổi sang doanh thu đã bao gồm thuế (giá Gross) trước khi thực hiện tính và khấu trừ thuế.

3. Trách nhiệm kê khai, khấu trừ và nộp thuế của bên Việt Nam

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp Việt Nam khi giao dịch với nhà thầu nước ngoài:

• Khấu trừ tại nguồn: Bên Việt Nam có nghĩa vụ khấu trừ tiền thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ quy định trước khi thực hiện thanh toán bất kỳ khoản tiền nào cho nhà thầu nước ngoài.
• Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế: Doanh nghiệp Việt Nam phải thực hiện nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu theo từng lần phát sinh thanh toán hoặc khai theo tháng nếu phát sinh thường xuyên. Thời hạn nộp hồ sơ và nộp thuế chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày thanh toán cho nhà thầu nước ngoài.
• Xử lý vi phạm: Nếu bên Việt Nam không thực hiện khấu trừ hoặc khấu trừ không đúng quy định, doanh nghiệp Việt Nam sẽ bị truy thu đủ số thuế thiếu và chịu các chế tài xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định của pháp luật hiện hành.

4. Ý nghĩa pháp lý và lưu ý khi áp dụng

Công văn 2251/CT-TTHT đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung:

• Phân định rõ ràng giữa dịch vụ chịu thuế và dịch vụ không chịu thuế để tránh rủi ro bị truy thu thuế khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.
• Xây dựng điều khoản hợp đồng chặt chẽ liên quan đến nghĩa vụ thuế (giá Net hay giá Gross) nhằm bảo vệ quyền lợi tài chính của doanh nghiệp Việt Nam.
• Đảm bảo tính tuân thủ trong việc kê khai và nộp thuế nhà thầu đúng thời hạn, hạn chế tối đa các khoản phạt chậm nộp không đáng có.