Tổng quan về Công văn 2411/TCT-DNL năm 2015

Công văn 2411/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc áp dụng tỷ giá giao dịch ngoại tệ khi xác định nghĩa vụ thuế. Văn bản này được ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp trong việc đồng bộ hóa quy định giữa pháp luật về thuế và chế độ kế toán doanh nghiệp, đặc biệt là sau khi Luật số 71/2014/QH13 và Thông tư 26/2015/TT-BTC có hiệu lực thi hành.

Nguyên tắc áp dụng tỷ giá quy đổi doanh thu bằng ngoại tệ

Theo hướng dẫn tại Công văn 2411/TCT-DNL và các quy định pháp luật liên quan, việc quy đổi doanh thu bằng ngoại tệ ra Đồng Việt Nam (VND) để tính thuế được thực hiện theo nguyên tắc sau:

• Tỷ giá giao dịch thực tế: Doanh thu phát sinh bằng ngoại tệ phải được quy đổi ra VND theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch.
• Xác định tỷ giá của ngân hàng thương mại: Tỷ giá giao dịch thực tế để quy đổi doanh thu là tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế chỉ định nhận tiền thanh toán từ khách hàng.
• Trường hợp chưa nhận được tiền: Đối với các khoản doanh thu chưa thu được tiền tại thời điểm lập hóa đơn hoặc xác định doanh thu tính thuế, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp dự kiến nhận tiền thanh toán.

Nguyên tắc áp dụng tỷ giá quy đổi chi phí bằng ngoại tệ

Đối với các khoản chi phí phát sinh bằng ngoại tệ, Công văn 2411/TCT-DNL hướng dẫn cách xác định tỷ giá quy đổi như sau:

• Tỷ giá giao dịch thực tế cho chi phí: Khi phát sinh các khoản chi phí bằng ngoại tệ, doanh nghiệp phải quy đổi ra VND theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm thanh toán hoặc tại thời điểm ghi nhận chi phí.
• Xác định tỷ giá bán ra: Tỷ giá giao dịch thực tế để quy đổi chi phí là tỷ giá bán ra của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thực hiện giao dịch thanh toán ngoại tệ tại thời điểm phát sinh.
• Trường hợp chưa thanh toán: Đối với các khoản chi phí chưa thanh toán bằng ngoại tệ, doanh nghiệp tạm thời quy đổi theo tỷ giá bán ra của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm ghi nhận chi phí.

Sự đồng bộ giữa quy định thuế và chế độ kế toán

Một trong những điểm cốt lõi của Công văn 2411/TCT-DNL là việc làm rõ sự tương thích giữa quy định thuế và chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• Thống nhất nguyên tắc xác định tỷ giá: Việc áp dụng tỷ giá mua của ngân hàng thương mại đối với doanh thu (tài sản) và tỷ giá bán đối với chi phí (nợ phải trả) giúp doanh nghiệp đồng nhất số liệu giữa báo cáo tài chính và tờ khai quyết toán thuế.
• Giảm thiểu chênh lệch: Sự đồng bộ này giúp hạn chế tối đa các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh do sự khác biệt giữa sổ sách kế toán và quy định tính thuế trước đây, giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Lưu ý khi thực hiện quyết toán thuế và thanh tra kiểm tra

Tổng cục Thuế yêu cầu các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp lưu ý các điểm sau khi áp dụng tỷ giá:

• Chứng từ chứng minh: Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ ngân hàng thể hiện tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh để làm cơ sở giải trình khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra.
• Nhất quán trong phương pháp áp dụng: Doanh nghiệp cần áp dụng nhất quán phương pháp xác định tỷ giá giao dịch thực tế tại các ngân hàng thương mại có giao dịch thường xuyên, tránh việc thay đổi tùy tiện ngân hàng áp dụng tỷ giá nhằm mục đích chuyển dịch lợi nhuận hoặc giảm nghĩa vụ thuế.