Giới thiệu chung về Công văn 252/TCHQ-TXNK

Công văn 252/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất việc phân loại, xác định mã số hàng hóa đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu được khai báo là xe tải VAN. Văn bản này hướng tới mục tiêu ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, lách thuế thông qua việc nhập khẩu xe ô tô chở người nhưng khai báo dưới hình thức xe tải VAN để hưởng mức thuế suất thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi hơn.

Các tiêu chí cốt lõi để phân loại xe tải VAN

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khi thực hiện phân loại mặt hàng này phải căn cứ vào cấu tạo thực tế của xe, hồ sơ kỹ thuật của nhà sản xuất và đối chiếu với Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271 về phương tiện giao thông đường bộ. Các tiêu chí phân loại cụ thể bao gồm:

• Thiết kế khoang chở hàng và vách ngăn: Xe tải VAN bắt buộc phải có khoang chở hàng phía sau tách biệt với khoang lái. Giữa hai khoang này phải có vách ngăn cố định, chắc chắn để ngăn cách hoàn toàn, đảm bảo hàng hóa không ảnh hưởng đến người ngồi trong cabin. Sàn của khoang chở hàng phải được thiết kế phẳng, không có các trang thiết bị tiện ích phục vụ cho việc chở người.
• Bố trí hàng ghế và các điểm gia cố: Khoang chở hàng của xe tải VAN thực tế không được phép bố trí hàng ghế ngồi, không có các điểm nhô cao hoặc lỗ ren để bắt bu-lông lắp ghế, cũng như không được trang bị dây đai an toàn hoặc các điểm neo giữ dây đai an toàn ở khu vực này.
• Hệ thống cửa sổ và kính xe: Khu vực khoang chứa hàng của xe tải VAN không được lắp đặt kính cửa sổ có thể hạ xuống hoặc mở ra như khoang hành khách. Trong trường hợp có kính, kính đó phải là kính cố định, được làm mờ hoặc có lưới/thanh sắt bảo vệ phía trong để ngăn ngừa việc cải tạo thành xe chở người.

Quy trình phối hợp kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính chính xác, khách quan và đúng quy định pháp luật trong quá trình thông quan, Tổng cục Hải quan chỉ đạo thực hiện các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Tăng cường kiểm tra thực tế (kiểm hóa): Công chức hải quan khi làm thủ tục phải trực tiếp kiểm tra kỹ lưỡng cấu tạo cabin, khoang chở hàng, hệ thống kính, vách ngăn và các chi tiết kỹ thuật khác của xe để đối chiếu với tờ khai hải quan.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Đăng kiểm: Trong trường hợp có nghi ngờ về bản chất của phương tiện, cơ quan Hải quan sẽ trưng cầu giám định hoặc phối hợp với Cục Đăng kiểm Việt Nam để xác định chính xác chủng loại xe dựa trên hồ sơ kiểu loại đã được phê duyệt. Kết quả đăng kiểm là căn cứ pháp lý quyết định để áp mã HS và tính thuế.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp khai báo sai lệch thông tin (nhập khẩu xe chở người nhưng khai báo là xe tải VAN), cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định lại thuế theo đúng chủng loại xe chở người, xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hải quan, đồng thời chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng xử lý hình sự nếu có dấu hiệu trốn thuế quy mô lớn.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 252/TCHQ-TXNK là công cụ pháp lý sắc bén giúp cơ quan hải quan siết chặt quản lý nhà nước đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu. Việc áp dụng đồng bộ các tiêu chí phân loại giúp bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước, tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô chân chính, đồng thời đảm bảo an toàn kỹ thuật cho phương tiện khi tham gia giao thông đường bộ tại Việt Nam.