Công văn 2536/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, đặc biệt tập trung vào việc xử lý các hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản này áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, và các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Xác định hành vi vi phạm và nguyên tắc áp dụng chế tài

• Xử lý hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế: Trường hợp người nộp thuế tự phát hiện sai sót và thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan sau thời điểm cơ quan hải quan công bố quyết định kiểm tra sau thông quan hoặc thanh tra chuyên ngành tại trụ sở của người nộp thuế thì vẫn bị xử phạt về hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp theo quy định.
• Các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính: Hướng dẫn chi tiết việc miễn xử phạt đối với các trường hợp người nộp thuế tự phát hiện và chủ động khai bổ sung hồ sơ hải quan trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo việc kiểm tra trực tiếp hồ sơ hoặc ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan.
• Áp dụng tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ: Việc xem xét các tình tiết giảm nhẹ (như tự nguyện khắc phục hậu quả, thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác) hoặc tình tiết tăng nặng (như vi phạm nhiều lần, tái phạm) phải được cơ quan hải quan lập hồ sơ chặt chẽ, dựa trên các chứng cứ khách quan và đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Thủ tục lập biên bản và thẩm quyền xử phạt

• Yêu cầu lập biên bản vi phạm hành chính: Biên bản phải được lập kịp thời ngay khi phát hiện hành vi vi phạm. Nội dung biên bản phải mô tả chi tiết, trung thực hành vi vi phạm, xác định rõ thời điểm, địa điểm xảy ra vi phạm, căn cứ pháp lý áp dụng và ghi nhận đầy đủ ý kiến giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hoặc người đại diện hợp pháp.
• Phân định thẩm quyền xử phạt: Xác định rõ thẩm quyền quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố và Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan thuộc Tổng cục Hải quan tương ứng với từng khung tiền phạt và biện pháp khắc phục hậu quả cụ thể.
• Thời hạn ban hành quyết định: Yêu cầu các đơn vị tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn ra quyết định xử phạt theo quy định pháp luật để đảm bảo tính hiệu lực thi hành, tránh tình trạng để quá thời hạn dẫn đến khiếu nại hoặc không thể thực hiện cưỡng chế.

Biện pháp khắc phục hậu quả và cưỡng chế thi hành

• Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc: Buộc cá nhân, tổ chức vi phạm nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu không đúng quy định vào ngân sách nhà nước; buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định.
• Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt: Trong trường hợp quá thời hạn mười ngày kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện chấp hành, cơ quan hải quan có thẩm quyền phải áp dụng các biện pháp cưỡng chế như trích tiền từ tài khoản, khấu trừ một phần thu nhập, hoặc kê biên tài sản theo quy định.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn 2536/TCHQ-KTTT có hiệu lực hướng dẫn áp dụng ngay từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phổ biến quán triệt nội dung văn bản đến toàn thể công chức hải quan thuộc quyền quản lý để thực hiện thống nhất, đúng pháp luật, đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.