Tóm tắt Công văn số 2107/TCHQ-PC về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Công văn số 2107/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc và hướng dẫn thống nhất nghiệp vụ cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trong việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính. Văn bản tập trung làm rõ các quy định về xác định hành vi vi phạm, thời hạn xử phạt, thẩm quyền xử lý và việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực hải quan.

Xác định hành vi vi phạm và nguyên tắc xử phạt về khai hải quan

• Xử lý hành vi khai sai: Trường hợp người khai hải quan tự phát hiện sai sót và thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan trước thời điểm cơ quan hải quan kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc trước khi công bố quyết định kiểm tra sau thông quan thì được xem xét giảm nhẹ hoặc không bị xử phạt vi phạm hành chính, tùy thuộc vào tính chất và mức độ của hành vi.
• Khai sai dẫn đến thiếu thuế: Đối với các hành vi khai sai mã số hàng hóa, thuế suất, hoặc trị giá hải quan dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn: Nếu doanh nghiệp chủ động nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách nhà nước trước khi cơ quan hải quan phát hiện hoặc công bố quyết định thanh tra, kiểm tra thì sẽ không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà chỉ bị xử lý chậm nộp hoặc xử phạt hành chính theo khung nhẹ hơn.

Thẩm quyền và thời hạn ra quyết định xử phạt

• Tuân thủ thời hạn xử phạt: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị nghiêm túc thực hiện thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Khi đã quá thời hạn ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền không được ra quyết định xử phạt tiền nhưng vẫn phải ra quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thuộc loại cấm lưu hành hoặc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả được quy định trong nghị định xử phạt chuyên ngành.
• Phân định thẩm quyền: Hướng dẫn chi tiết việc xác định thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan và các lực lượng kiểm soát hải quan nhằm đảm bảo tính chính xác, tránh chồng chéo và đúng quy định pháp luật đối với từng hành vi vi phạm cụ thể.

Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và xử lý tang vật

• Biện pháp buộc tái xuất hoặc tiêu hủy: Đối với hàng hóa nhập khẩu không có giấy phép hoặc không đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, cơ quan hải quan kiên quyết áp dụng biện pháp buộc tái xuất hoặc buộc tiêu hủy để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.
• Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật: Trong trường hợp tang vật vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định pháp luật trước khi bị phát hiện, cơ quan hải quan phải tiến hành xác minh, lập biên bản và yêu cầu cá nhân, tổ chức vi phạm nộp lại số tiền tương đương trị giá tang vật vi phạm vào ngân sách nhà nước.

Áp dụng tình tiết giảm nhẹ và trường hợp miễn xử phạt

• Tình tiết giảm nhẹ: Doanh nghiệp có hành vi vi phạm nhưng đã tích cực hợp tác với cơ quan hải quan, tự nguyện khắc phục hậu quả hoặc tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi sẽ được xem xét áp dụng các tình tiết giảm nhẹ tối đa khi xác định mức phạt tiền.
• Trường hợp miễn xử phạt: Các trường hợp vi phạm do sự kiện bất khả kháng (như thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn hoặc các sự cố khách quan không thể lường trước) dẫn đến việc không thể thực hiện đúng thủ tục hải quan hoặc không thể tái xuất hàng hóa đúng thời hạn quy định sẽ được xem xét miễn xử phạt vi phạt hành chính nếu có đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh hợp pháp.