Tóm tắt Công văn 2543/GSQL-GQ1 năm 2019 về kiểm tra chuyên ngành đối với hàng mẫu nhập khẩu

Công văn 2543/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc của Hải quan địa phương và doanh nghiệp liên quan đến thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu làm mẫu thử, hàng mẫu không nhằm mục đích thương mại. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình áp dụng pháp luật hải quan và pháp luật chuyên ngành trên toàn quốc.

Quy định về miễn kiểm tra chuyên ngành đối với hàng mẫu

Công văn làm rõ các trường hợp hàng mẫu nhập khẩu được miễn kiểm tra chuyên ngành dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của các Bộ, ngành:

• Lĩnh vực an toàn thực phẩm: Căn cứ theo quy định tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ, sản phẩm nhập khẩu chỉ để làm mẫu thử nghiệm hoặc nghiên cứu có số lượng phù hợp với mục đích thử nghiệm hoặc thể hiện trong hồ sơ nghiên cứu được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu.
• Lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa: Căn cứ theo quy định tại Nghị định số 74/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định số 132/2008/NĐ-CP), hàng mẫu để quảng cáo, trưng bày, giới thiệu sản phẩm; hàng mẫu để nghiên cứu khoa học, nghiên cứu phục vụ sản xuất không nhằm mục đích thương mại thuộc đối tượng được xem xét miễn kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.
• Các lĩnh vực chuyên ngành khác: Việc áp dụng miễn kiểm tra chuyên ngành đối với hàng mẫu phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định pháp luật chuyên ngành cụ thể của từng Bộ quản lý chuyên môn. Trường hợp pháp luật chuyên ngành không có quy định miễn, hàng hóa vẫn phải thực hiện kiểm tra theo quy định chung.

Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu

Để được áp dụng chính sách miễn kiểm tra chuyên ngành đối với hàng mẫu, doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện các nghĩa vụ sau:

• Khai báo trung thực: Doanh nghiệp phải tự khai báo rõ ràng mục đích nhập khẩu là làm hàng mẫu, không nhằm mục đích thương mại trên tờ khai hải quan.
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật: Doanh nghiệp cam kết sử dụng hàng hóa đúng mục đích làm mẫu, không được phép đưa ra lưu thông, tiêu thụ trên thị trường nội địa khi chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục kiểm tra chuyên ngành theo quy định.
• Cung cấp chứng từ đối chiếu: Xuất trình đầy đủ các tài liệu, chứng từ chứng minh tính hợp pháp và mục đích sử dụng của lô hàng mẫu khi cơ quan hải quan yêu cầu.

Trách nhiệm của cơ quan hải quan

Công văn hướng dẫn cơ quan hải quan các địa phương thực hiện công tác quản lý và giám sát đối với hàng mẫu nhập khẩu:

• Kiểm tra hồ sơ chặt chẽ: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan, đối chiếu thông tin khai báo của doanh nghiệp với các quy định pháp luật về miễn kiểm tra chuyên ngành để giải quyết thủ tục thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp đủ điều kiện.
• Xử lý trường hợp nghi vấn: Đối với các trường hợp khai báo hàng mẫu nhưng có số lượng lớn bất thường hoặc không phù hợp với mục đích làm mẫu, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu doanh nghiệp giải trình hoặc từ chối áp dụng chế độ miễn kiểm tra chuyên ngành, yêu cầu thực hiện kiểm tra theo quy định thông thường.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2543/GSQL-GQ1 giúp tháo gỡ các nút thắt pháp lý, tạo hành lang thông thoáng cho doanh nghiệp trong việc nhập khẩu hàng mẫu phục vụ nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xúc tiến thương mại. Đồng thời, văn bản cũng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi đối với hàng mẫu để gian lận thương mại hoặc trốn tránh kiểm tra chuyên ngành.