Công văn 3912/GSQL-GQ3 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến công tác kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa quá cảnh. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp thống nhất thực hiện thủ tục hải quan, giảm thiểu phiền hà cho doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động logistics quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam.

Nguyên tắc áp dụng kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa quá cảnh

Theo tinh thần của Công văn 3912/GSQL-GQ3 và các quy định pháp luật liên quan, hàng hóa quá cảnh được quản lý theo các nguyên tắc cụ thể sau:

• Không thuộc đối tượng kiểm tra chất lượng và an toàn thực phẩm: Hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam không nhằm mục đích tiêu thụ nội địa, do đó không phải chịu sự kiểm tra nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa và kiểm tra an toàn thực phẩm, trừ các trường hợp đặc biệt có cảnh báo hoặc quy định riêng biệt từ cơ quan có thẩm quyền.
• Giới hạn phạm vi kiểm tra chuyên ngành: Việc kiểm tra chuyên ngành đối với hàng quá cảnh chỉ giới hạn ở một số lĩnh vực đặc thù có nguy cơ cao ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, sức khỏe cộng đồng và môi trường, cụ thể là kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật và kiểm dịch y tế biên giới.

Quy định chi tiết về kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm

Công văn làm rõ việc áp dụng các biện pháp kiểm tra chuyên ngành đối với từng nhóm hàng hóa:

• Đối với công tác kiểm dịch (động vật, thực vật, y tế): Thực hiện nghiêm túc theo quy định của pháp luật về kiểm dịch. Hàng hóa quá cảnh thuộc diện phải kiểm dịch phải được cơ quan kiểm dịch kiểm tra tại cửa khẩu nhập đầu tiên và giám sát chặt chẽ cho đến khi xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam nhằm ngăn ngừa dịch bệnh lây lan.
• Đối với kiểm tra an toàn thực phẩm: Căn cứ theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, sản phẩm thực phẩm quá cảnh được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Cơ quan hải quan không yêu cầu doanh nghiệp xuất trình giấy đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm đối với loại hình hàng hóa này.

Thủ tục hải quan và trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo công tác giám sát hải quan đối với hàng quá cảnh được chặt chẽ nhưng vẫn thông thoáng, Công văn hướng dẫn:

• Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện đúng quy định, không tự ý yêu cầu kiểm tra chuyên ngành đối với các lô hàng quá cảnh không thuộc diện phải kiểm tra. Tăng cường công tác giám sát bằng niêm phong hải quan hoặc các thiết bị định vị chuyên dụng từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Doanh nghiệp thực hiện dịch vụ quá cảnh hàng hóa phải khai báo đầy đủ, chính xác thông tin về hàng hóa, chịu trách nhiệm bảo đảm nguyên trạng hàng hóa, niêm phong hải quan trong suốt quá trình vận chuyển trên lãnh thổ Việt Nam và vận chuyển đúng tuyến đường, thời gian quy định.

Công văn 3912/GSQL-GQ3 năm 2018 đã tháo gỡ kịp thời các vướng mắc cho cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, tránh việc áp dụng tùy tiện các biện pháp kiểm tra chuyên ngành không cần thiết đối với hàng hóa quá cảnh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ logistics Việt Nam.