Công văn 2544/BTTTT-PC năm 2015 do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến việc quản lý, kiểm soát và thực thi quy định cấm nhập khẩu các sản phẩm công nghệ thông tin (CNTT) đã qua sử dụng. Đây là biện pháp nhằm ngăn chặn rác thải điện tử, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn thông tin quốc gia.

1. Mục đích và phạm vi áp dụng

Công văn hướng dẫn các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Hải quan và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thực hiện đúng các quy định về danh mục sản phẩm CNTT đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu sản phẩm CNTT vào Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, giám sát hoạt động nhập khẩu hàng hóa thuộc lĩnh vực thông tin và truyền thông.

2. Các nhóm sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng bị cấm nhập khẩu

Văn bản nhấn mạnh việc áp dụng nghiêm ngặt danh mục cấm nhập khẩu đối với các nhóm sản phẩm CNTT đã qua sử dụng phổ biến bao gồm:

• Thiết bị phần cứng và linh kiện máy tính: Máy tính xách tay (laptop), máy tính để bàn (PC), máy tính bảng, linh kiện máy tính đã qua sử dụng (như CPU, RAM, ổ cứng, bo mạch chủ).
• Thiết bị ngoại vi và văn phòng: Máy in, máy photocopy, màn hình máy tính, thiết bị lưu trữ ngoại vi đã qua sử dụng.
• Thiết bị truyền thông và mạng: Điện thoại di động, điện thoại cố định, bộ định tuyến (router), bộ chuyển mạch (switch), thiết bị thu phát sóng vô tuyến đã qua sử dụng.
• Các sản phẩm điện tử gia dụng có tích hợp công nghệ thông tin và truyền thông thuộc danh mục cấm theo quy định pháp luật hiện hành.

3. Nguyên tắc xác định và xử lý hàng hóa vi phạm

Để đảm bảo tính chính xác trong quá trình thực thi, Công văn 2544/BTTTT-PC đưa ra các nguyên tắc xác định sản phẩm đã qua sử dụng:

• Căn cứ vào thực tế hàng hóa, nhãn mác, năm sản xuất, và các dấu hiệu hao mòn vật lý để xác định tình trạng đã qua sử dụng của sản phẩm.
• Đối với các lô hàng có dấu hiệu gian lận thương mại, tân trang lại như mới để lách luật, cơ quan Hải quan phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông để giám định và xử lý nghiêm theo quy định.
• Nghiêm cấm việc tạm nhập tái xuất hoặc chuyển khẩu các mặt hàng CNTT đã qua sử dụng thuộc danh mục cấm nhằm mục đích thẩm lậu vào thị trường nội địa.

4. Các trường hợp ngoại lệ được phép nhập khẩu

Mặc dù áp dụng quy định cấm nghiêm ngặt, văn bản cũng làm rõ các trường hợp đặc biệt được xem xét cho phép nhập khẩu sản phẩm CNTT đã qua sử dụng dưới hình thức cấp phép hoặc chấp thuận bằng văn bản:

• Nhập khẩu để phục vụ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, thử nghiệm hiệu năng sản phẩm.
• Nhập khẩu làm mẫu thiết kế, phục vụ hoạt động sản xuất hoặc gia công xuất khẩu cho đối tác nước ngoài (sau đó phải tái xuất toàn bộ sản phẩm).
• Nhập khẩu thiết bị chuyên dùng phục vụ an ninh, quốc phòng theo kế hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
• Các trường hợp đặc biệt khác được Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho phép bằng văn bản cụ thể.

5. Trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Công văn 2544/BTTTT-PC yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên:

• Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm giải thích, hướng dẫn chuyên môn và xử lý các vướng mắc phát sinh liên quan đến danh mục hàng hóa.
• Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Chi cục Hải quan địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ các lô hàng nhập khẩu có mã HS thuộc danh mục nhạy cảm.
• Doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm tự kê khai trung thực, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin hàng hóa và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường.