Tóm tắt Công văn 2735/TCHQ-GSQL năm 2016 hướng dẫn thực hiện Thông tư 191/2015/TT-BTC

Công văn 2735/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh và hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Thông tư 191/2015/TT-BTC về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế. Dưới đây là các nội dung hướng dẫn trọng tâm và chi tiết của văn bản này:

- Quy định về phân nhóm hàng hóa và thủ tục khai báo

Công văn làm rõ cách thức phân loại hàng hóa chuyển phát nhanh thành các nhóm cụ thể để áp dụng quy trình thông quan phù hợp, nâng cao hiệu suất giải phóng hàng:

• Nhóm hàng hóa là tài liệu, chứng từ (Nhóm 1): Thực hiện khai báo trên tờ khai hải quan đơn giản. Doanh nghiệp chuyển phát nhanh đại diện người gửi/nhận thực hiện thủ tục và được hệ thống thông quan tự động nếu không thuộc diện nghi vấn an ninh.
• Nhóm hàng hóa trị giá thấp được miễn thuế (Nhóm 2): Áp dụng đối với các lô hàng có trị giá hải quan nằm trong định mức miễn thuế theo quy định. Doanh nghiệp khai báo theo nhóm để hệ thống tự động phân luồng và thông quan nhanh.
• Nhóm hàng hóa trị giá cao, phải nộp thuế (Nhóm 3): Yêu cầu khai báo đầy đủ, chi tiết các tiêu chí thông tin trên tờ khai hải quan điện tử. Việc tính thuế, áp thuế được thực hiện chặt chẽ theo quy định pháp luật về thuế xuất nhập khẩu.
• Nhóm hàng hóa quản lý chuyên ngành (Nhóm 4): Đối với hàng hóa thuộc danh mục cấm, hạn chế hoặc yêu cầu kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ giấy phép hoặc kết quả kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền trước khi được thông quan.

- Địa điểm làm thủ tục hải quan và điều kiện giám sát

Văn bản hướng dẫn cụ thể về địa điểm thực hiện thủ tục hải quan nhằm đảm bảo tính tập trung và kiểm soát chặt chẽ:

• Thủ tục hải quan đối với hàng hóa chuyển phát nhanh phải được thực hiện tại trụ sở Chi cục Hải quan cửa khẩu hoặc địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu chuyên dùng cho dịch vụ chuyển phát nhanh đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định thành lập.
• Khu vực lưu giữ hàng hóa của doanh nghiệp chuyển phát nhanh phải đáp ứng đầy đủ điều kiện giám sát hải quan, bao gồm việc lắp đặt hệ thống camera giám sát truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan hải quan và phân khu riêng biệt cho từng nhóm hàng hóa.

- Hướng dẫn xử lý sự cố hệ thống và quy trình dự phòng

Để đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra liên tục, Tổng cục Hải quan đưa ra giải pháp xử lý khi hệ thống khai báo điện tử gặp sự cố:

• Doanh nghiệp chuyển phát nhanh có trách nhiệm truyền thông tin trước khi hàng hóa đến cửa khẩu (thông tin manifest) để cơ quan hải quan phân tích rủi ro trước.
• Trong trường hợp hệ thống thông quan điện tử gặp sự cố kỹ thuật kéo dài, cho phép chuyển sang thực hiện thủ tục thủ công bằng tờ khai giấy để giải phóng hàng hóa kịp thời, tránh ùn tắc tại kho bãi. Sau khi hệ thống hoạt động trở lại, doanh nghiệp phải cập nhật đầy đủ dữ liệu vào hệ thống.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

Công văn phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của doanh nghiệp chuyển phát nhanh cũng như cơ quan hải quan:

• Đối với doanh nghiệp chuyển phát nhanh: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin khai báo hải quan; thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thay cho chủ hàng khi được ủy quyền; bảo quản nguyên trạng niêm phong hải quan và hàng hóa trong quá trình lưu kho, vận chuyển.
• Đối với cơ quan hải quan: Tạo điều kiện tối đa để thông quan nhanh chóng đối với các lô hàng đủ điều kiện; tăng cường áp dụng quản lý rủi ro và kiểm tra thực tế đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn; phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để giải quyết nhanh các vướng mắc phát sinh tại cửa khẩu.

- Xử lý các trường hợp hàng hóa đặc thù

Văn bản cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể đối với một số tình huống đặc biệt trong thực tế:

• Hàng hóa gửi nhầm, thất lạc: Hướng dẫn chi tiết thủ tục xác nhận, hoàn trả hoặc tái xuất đối với các lô hàng gửi nhầm địa chỉ hoặc không có người nhận tại Việt Nam.
• Hàng hóa chuyển cửa khẩu: Quy định chặt chẽ về thủ tục niêm phong, lập biên bản bàn giao và lộ trình vận chuyển đối với hàng hóa chuyển tiếp giữa các địa điểm giám sát hải quan khác nhau.