Tổng quan về Công văn 287/TCT-CS năm 2016

Công văn 287/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải đáp và hướng dẫn các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hoạt động xây dựng cơ bản sử dụng nguồn vốn do nhân dân đóng góp. Đây là văn bản quan trọng giúp các địa phương, tổ chức và cá nhân xác định rõ nghĩa vụ thuế trong các dự án hạ tầng nông thôn, công trình phúc lợi công cộng được thực hiện theo phương thức xã hội hóa.

Chính sách Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Về nghĩa vụ thuế GTGT đối với các công trình xây dựng từ nguồn vốn dân đóng góp, Công văn 287/TCT-CS làm rõ các nguyên tắc sau:

• Đối với đơn vị nhận thầu thi công: Các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh khi nhận thầu thi công các công trình xây dựng cơ bản (như đường giao thông nông thôn, kênh mương nội đồng, nhà văn hóa...) bằng nguồn vốn đóng góp của nhân dân đều phải thực hiện kê khai và nộp thuế GTGT theo quy định. Thuế suất áp dụng là mức thuế suất đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt hiện hành.
• Xác định giá tính thuế: Giá tính thuế GTGT là giá trị khối lượng xây lắp hoàn thành (chưa có thuế GTGT) được nghiệm thu và thanh toán. Trường hợp công trình có sự kết hợp giữa vốn ngân sách nhà nước và vốn dân đóng góp, toàn bộ giá trị xây lắp do đơn vị kinh doanh thực hiện đều thuộc đối tượng chịu thuế GTGT.
• Trường hợp cộng đồng tự thực hiện: Nếu cộng đồng dân cư tự tổ chức thi công, sử dụng nhân công tại chỗ và nguồn lực tự có mà không thuê các đơn vị kinh doanh chuyên nghiệp, thì các hoạt động tự làm này không được coi là hoạt động kinh doanh dịch vụ xây dựng và không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT.

Chính sách Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Nghĩa vụ thuế TNDN đối với các đơn vị thực hiện dự án được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch:

• Doanh thu tính thuế: Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN là toàn bộ số tiền từ hoạt động xây dựng, lắp đặt bao gồm cả các khoản phụ thu, phí phụ thêm mà đơn vị thi công được hưởng, không phân biệt nguồn vốn chi trả là từ ngân sách hay từ sự đóng góp của người dân.
• Chi phí được trừ: Doanh nghiệp được trừ các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động xây dựng công trình nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đối với các khoản chi phí đặc thù trong xây dựng tại địa phương, doanh nghiệp cần lưu ý việc lập bảng kê hoặc các chứng từ theo đúng quy định của Luật Thuế TNDN để được công nhận là chi phí hợp lý.
• Ưu đãi thuế: Trường hợp doanh nghiệp thực hiện các công trình tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư, doanh nghiệp vẫn được hưởng các chính sách miễn, giảm thuế TNDN theo quy định chung của pháp luật về thuế.

Quy định về hóa đơn và chứng từ

Việc quản lý hóa đơn chứng từ đối với các công trình có nguồn vốn dân đóng góp cần tuân thủ các quy tắc chặt chẽ:

• Lập hóa đơn: Khi công trình hoàn thành, nghiệm thu và bàn giao, đơn vị thi công có trách nhiệm lập hóa đơn GTGT giao cho bên chủ đầu tư hoặc Ban quản lý dự án (đại diện cho cộng đồng dân cư). Hóa đơn này là căn cứ để quyết toán nguồn vốn và thực hiện nghĩa vụ thuế.
• Chứng từ đối với nguồn vốn đóng góp: Các khoản thu từ dân phải được theo dõi qua hệ thống sổ sách kế toán của địa phương hoặc Ban quản lý dự án. Phải có phiếu thu, biên bản giao nhận tiền hoặc hiện vật để đảm bảo tính công khai, minh bạch và phục vụ công tác kiểm tra của cơ quan thuế khi cần thiết.

Trách nhiệm hướng dẫn và triển khai của cơ quan Thuế

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân và các đơn vị thi công hiểu rõ về chính sách thuế, tránh tình trạng hiểu sai dẫn đến nợ đọng thuế hoặc gây khó khăn cho việc huy động vốn đóng góp.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn trong xây dựng cơ bản tại nông thôn, đảm bảo các công trình sử dụng vốn dân đóng góp được thực hiện đúng pháp luật, tránh thất thu ngân sách nhà nước.
• Giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện tại địa phương, đảm bảo chính sách thuế vừa nghiêm minh vừa khuyến khích được phong trào xây dựng nông thôn mới.