Tổng quan về Công văn 293/GSQL-GQ2 năm 2017

Công văn 293/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến công tác báo cáo quyết toán đối với vật tư tiêu hao dùng trong hoạt động gia công và sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc xác định, quản lý và thực hiện thủ tục hải quan đối với nhóm nguyên liệu, vật tư không trực tiếp cấu thành nên sản phẩm xuất khẩu nhưng đóng vai trò thiết yếu trong quy trình sản xuất.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 293/GSQL-GQ2

- Xác định đối tượng vật tư tiêu hao phải thực hiện báo cáo quyết toán

• Vật tư tiêu hao được xác định là các loại vật tư tham gia vào quá trình sản xuất, thực hiện các công đoạn công nghệ nhưng không trực tiếp chuyển hóa hoặc cấu thành nên hình thể vật chất của sản phẩm xuất khẩu cuối cùng (ví dụ: hóa chất tẩy rửa, dầu bôi trơn máy móc, dung môi, giấy nhám, v.v.).
• Doanh nghiệp thực hiện hoạt động gia công cho thương nhân nước ngoài hoặc sản xuất xuất khẩu có sử dụng nguồn vật tư tiêu hao nhập khẩu thuộc đối tượng miễn thuế phải có nghĩa vụ theo dõi, quản lý và báo cáo quyết toán tình hình sử dụng các loại vật tư này với cơ quan hải quan theo quy định.

- Nguyên tắc lập báo cáo quyết toán đối với vật tư tiêu hao

• Việc lập báo cáo quyết toán đối với vật tư tiêu hao phải tuân thủ nguyên tắc quản lý lượng nhập - xuất - tồn kho theo quy định của pháp luật hải quan hiện hành.
• Doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết lượng vật tư tiêu hao nhập khẩu thực tế đưa vào sử dụng cho từng hợp đồng gia công hoặc phương án sản xuất xuất khẩu cụ thể.
• Số liệu trên báo cáo quyết toán phải đảm bảo tính thống nhất, khớp đúng giữa hệ thống sổ sách kế toán của doanh nghiệp (tài khoản kho nguyên liệu, vật tư) và số liệu đã khai báo với cơ quan hải quan.

- Hướng dẫn xử lý đối với hao hụt và phế liệu, phế thải từ vật tư tiêu hao

• Lượng vật tư tiêu hao bị tiêu hủy hoặc hao hụt tự nhiên trong quá trình sản xuất phải được doanh nghiệp tự xác định định mức hao hụt thực tế và giải trình rõ ràng trong hồ sơ quyết toán khi có yêu cầu kiểm tra từ cơ quan hải quan.
• Đối với phế liệu, phế thải thu hồi được từ quá trình sử dụng vật tư tiêu hao (nếu có giá trị thương mại), doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục kê khai, nộp thuế hoặc tiêu hủy theo đúng quy định pháp luật về quản lý phế liệu gia công, sản xuất xuất khẩu.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

• Đối với doanh nghiệp: Có trách nhiệm tự kê khai, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của số liệu báo cáo quyết toán vật tư tiêu hao. Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến việc mua, sử dụng và định mức tiêu hao của các loại vật tư này để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi cơ quan hải quan yêu cầu.
• Đối với cơ quan hải quan: Thực hiện tiếp nhận, kiểm tra báo cáo quyết toán của doanh nghiệp theo nguyên tắc quản lý rủi ro. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc bất thường về lượng vật tư tiêu hao báo cáo so với năng lực sản xuất thực tế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp để làm rõ.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của văn bản

Công văn 293/GSQL-GQ2 đã tháo gỡ nhiều vướng mắc thực tế cho các doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp gia công và sản xuất xuất khẩu. Việc làm rõ quy trình báo cáo quyết toán đối với vật tư tiêu hao giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc thiết lập hệ thống quản lý nội bộ, tránh các rủi ro pháp lý liên quan đến việc truy thu thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan do không báo cáo hoặc báo cáo không chính xác lượng vật tư tiêu hao nhập khẩu.