Công văn 3103/GSQL-GQ4 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AANZ. Đây là mẫu C/O áp dụng trong khuôn khổ Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN - Úc - Ni-u Di-lân (AANZFTA).

Các nội dung hướng dẫn và xử lý vướng mắc cốt lõi:

• Kiểm tra tính hợp lệ và đối chiếu thông tin trên C/O mẫu AANZ: Văn bản hướng dẫn cơ quan hải quan địa phương thực hiện kiểm tra chi tiết các tiêu chí bắt buộc trên C/O bao gồm thông tin người xuất khẩu, người nhập khẩu, mô tả hàng hóa, mã HS, tiêu chí xuất xứ (như WO, PE, RVC, CTC) và đặc biệt là chữ ký, con dấu của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O từ nước xuất khẩu.
• Xử lý các khác biệt nhỏ (Minor Discrepancies): Đối với các trường hợp có sự khác biệt nhỏ, không mang tính trọng yếu giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu AANZ và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn), nếu những khác biệt này không làm ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa, cơ quan hải quan xem xét chấp nhận C/O để tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.
• Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third-party Invoicing): Làm rõ nguyên tắc kiểm tra C/O mẫu AANZ trong trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là nước thành viên hoặc không phải thành viên Hiệp định AANZFTA). Việc khai báo thông tin của bên thứ ba trên C/O phải đảm bảo tuân thủ đúng quy định và hướng dẫn thực hiện Hiệp định.
• C/O giáp lưng (Back-to-back C/O): Hướng dẫn quy trình kiểm tra tính hợp lệ của C/O giáp lưng được cấp bởi nước thành viên trung gian. Đảm bảo hàng hóa trong quá trình vận chuyển qua nước trung gian được giám sát hải quan chặt chẽ, không tham gia vào bất kỳ công đoạn gia công, chế biến sâu nào làm thay đổi bản chất xuất xứ ban đầu của hàng hóa.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan Hải quan địa phương:

• Thống nhất áp dụng quy định: Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra C/O mẫu AANZ một cách thống nhất, tránh việc tự ý từ chối C/O đối với các lỗi hình thức không đáng có.
• Quy trình xác minh xuất xứ: Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính trung thực và chính xác của thông tin trên C/O mẫu AANZ, cơ quan hải quan thực hiện thủ tục gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN) nếu doanh nghiệp thực hiện các biện pháp bảo đảm theo quy định của pháp luật.