Công văn 6221/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng và chấp nhận Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AANZ. Đây là mẫu C/O được sử dụng trong khuôn khổ Hiệp định thành lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN - Úc - Ni-u Di-lân (AANZFTA). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình nghiệp vụ hải quan trên toàn quốc, giảm thiểu rào cản thương mại phi thuế quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Quy định về việc khai báo trị giá FOB trên C/O mẫu AANZ

Một trong những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trước khi văn bản này ban hành là việc bắt buộc hay không bắt buộc hiển thị trị giá FOB trên ô số 9 của C/O mẫu AANZ. Tổng cục Hải quan đã đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể như sau:

• Trị giá FOB chỉ bắt buộc phải khai báo trên C/O mẫu AANZ đối với những lô hàng áp dụng tiêu chí xuất xứ Hàm lượng giá trị khu vực (RVC). Việc khai báo này là cơ sở để cơ quan hải quan kiểm tra, tính toán tỷ lệ xuất xứ của hàng hóa.
• Đối với các hàng hóa áp dụng các tiêu chí xuất xứ khác như Chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC), Quy trình sản xuất cụ thể (SP) hoặc Tiêu chí hoàn toàn xuất xứ (WO), việc khai báo trị giá FOB trên C/O là không bắt buộc.
• Cơ quan hải quan địa phương không được phép từ chối tính hợp lệ của C/O mẫu AANZ chỉ vì lý do thiếu trị giá FOB tại ô số 9, trừ trường hợp hàng hóa đó bắt buộc phải áp dụng tiêu chí RVC để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên chứng từ

Nhằm hạn chế việc ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu do các lỗi hành chính đơn giản, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương áp dụng nguyên tắc linh hoạt và tạo thuận lợi thương mại khi kiểm tra hồ sơ:

• Các khác biệt nhỏ mang tính chất kỹ thuật hoặc lỗi đánh máy trên C/O mẫu AANZ (như lỗi chính tả, viết tắt không làm thay đổi bản chất thông tin, hoặc sự chênh lệch nhỏ về trọng lượng, kích thước giữa C/O và các chứng từ kèm theo như hóa đơn thương mại, vận đơn) không làm mất đi tính hợp lệ của C/O.
• Cơ quan hải quan chỉ tiến hành từ chối hoặc yêu cầu xác minh C/O khi có những nghi ngờ hợp lý, có cơ sở rõ ràng về tính xác thực của xuất xứ hàng hóa hoặc tính hợp pháp của chứng từ, tránh việc bắt bẻ các lỗi hình thức không trọng yếu gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký và con dấu của cơ quan cấp C/O

Công văn nhấn mạnh việc đối chiếu thông tin chữ ký và con dấu trên C/O mẫu AANZ để đảm bảo tính pháp lý tối cao của chứng từ:

• Chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp C/O mẫu AANZ phải trùng khớp với mẫu chữ ký và con dấu đã được các nước thành viên Hiệp định AANZFTA thông báo chính thức cho Tổng cục Hải quan Việt Nam.
• Trong trường hợp phát hiện sự khác biệt hoặc nghi ngờ về tính xác thực của chữ ký, con dấu, cơ quan hải quan nơi làm thủ tục không tự ý bác bỏ ngay mà phải báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh (retroactive check) với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu theo đúng quy định của Hiệp định.

Ý nghĩa thực tiễn của Công văn 6221/TCHQ-GSQL đối với doanh nghiệp

Việc ban hành hướng dẫn tại Công văn 6221/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động thông quan hàng hóa:

• Giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng đồng bộ quy định về C/O mẫu AANZ trong toàn ngành hải quan, hạn chế tình trạng mỗi chi cục hải quan áp dụng một tiêu chuẩn khác nhau gây lúng túng cho doanh nghiệp.
• Giảm thiểu tối đa thời gian và chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp nhập khẩu nhờ việc rút ngắn thời gian kiểm tra, thông quan và chấp nhận chứng nhận xuất xứ.
• Thúc đẩy mạnh mẽ kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và các nước đối tác trong khối ASEAN, Úc và New Zealand bằng cách giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định AANZFTA một cách hợp pháp và nhanh chóng.