Công văn 3112/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài phát sinh thu nhập từ hoạt động cung ứng dịch vụ hoặc hàng hóa gắn liền với dịch vụ tại Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp trong nước xác định rõ nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế hiện hành.

Đối tượng và phạm vi áp dụng thuế nhà thầu

• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức nước ngoài kinh doanh có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam; cá nhân nước ngoài kinh doanh là đối tượng cư trú hoặc không là đối tượng cư trú tại Việt Nam phát sinh thu nhập trên cơ sở hợp đồng, thỏa thuận với tổ chức, cá nhân Việt Nam.
• Phạm vi điều chỉnh: Áp dụng đối với các dịch vụ được thực hiện tại Việt Nam, dịch vụ tiêu dùng tại Việt Nam, hoặc hàng hóa được cung cấp dưới hình thức phân phối, giao nhận kèm theo các dịch vụ lắp đặt, chạy thử, bảo dưỡng, bảo hành tại lãnh thổ Việt Nam.

Các trường hợp không thuộc diện chịu thuế nhà thầu

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài giao dịch hàng hóa thuần túy tại Việt Nam mà không kèm theo bất kỳ dịch vụ nào được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam.
• Dịch vụ được tiêu dùng hoàn toàn ở ngoài Việt Nam hoặc được thực hiện hoàn toàn ở nước ngoài như sửa chữa phương tiện vận tải, máy móc thiết bị ngoài lãnh thổ Việt Nam.
• Các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng cáo, tiếp thị (trừ quảng cáo trên môi trường internet), đào tạo và môi giới bán hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài được thực hiện tại nước ngoài.

Phương pháp xác định và tính thuế nhà thầu nước ngoài

• Phương pháp khấu trừ (Phương pháp kê khai): Nhà thầu nước ngoài nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN trên cơ sở kê khai doanh thu, chi phí. Điều kiện áp dụng là nhà thầu phải có cơ sở thường trú tại Việt Nam, thời hạn thực hiện hợp đồng từ 183 ngày trở lên và áp dụng chế độ kế toán Việt Nam.
• Phương pháp trực tiếp (Phương pháp tỷ lệ): Đây là phương pháp phổ biến nhất. Bên Việt Nam ký hợp đồng có trách nhiệm khấu trừ tiền thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm (%) quy định trên doanh thu trước khi thanh toán cho nhà thầu nước ngoài. Tỷ lệ phần trăm được xác định cụ thể theo từng nhóm ngành nghề dịch vụ, xây dựng hoặc cung cấp hàng hóa kèm dịch vụ.
• Phương pháp hỗn hợp: Nhà thầu nước ngoài nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ nhưng nộp thuế TNDN theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu tính thuế.

Trách nhiệm kê khai và nộp thuế của bên Việt Nam

• Nghĩa vụ khấu trừ: Doanh nghiệp Việt Nam khi ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài phải có trách nhiệm đăng ký thuế nhà thầu, thực hiện khấu trừ đúng số thuế GTGT và thuế TNDN trước khi chuyển tiền thanh toán ra nước ngoài.
• Thời hạn nộp hồ sơ và tiền thuế: Bên Việt Nam phải nộp hồ sơ khai thuế nhà thầu và tiền thuế vào ngân sách nhà nước chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ khấu trừ thuế (ngày thực hiện thanh toán cho nhà thầu nước ngoài). Trường hợp phát sinh thanh toán nhiều lần trong tháng, doanh nghiệp có thể đăng ký khai thuế theo tháng.

Hiệu lực thi hành và lưu ý áp dụng

Công văn 3112/CT-TTHT có hiệu lực hướng dẫn trực tiếp đối với các vướng mắc của người nộp thuế tại thời điểm ban hành, được áp dụng nhất quán với các nguyên tắc quy định tại Thông tư số 103/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Các doanh nghiệp cần lưu ý rà soát kỹ các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế, đặc biệt là điều khoản về giá hợp đồng (giá Net hay giá Gross) để xác định chính xác doanh thu tính thuế và tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt vi phạm hành chính về thuế.