Công văn 3182/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành năm 2014 nhằm hướng dẫn giải quyết các vướng mắc liên quan đến công tác hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Thuế địa phương thống nhất quy trình kiểm tra, phân loại hồ sơ hoàn thuế và xử lý nghiêm các hành vi gian lận hóa đơn nhằm trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước.

- Quy định về phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng

Công văn hướng dẫn chi tiết việc phân loại hồ sơ hoàn thuế thành hai nhóm đối tượng chính để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp:

• Hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau: Áp dụng đối với người nộp thuế có lịch sử tuân thủ pháp luật thuế tốt, không thuộc các đối tượng có rủi ro cao về thuế. Quá trình giải quyết hồ sơ được thực hiện nhanh chóng theo đúng thời hạn quy định để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quay vòng vốn nhanh chóng.
• Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau: Áp dụng đối với các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, doanh nghiệp mới thành lập dưới 12 tháng, doanh nghiệp có giao dịch liên kết phức tạp, hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu sử dụng hóa đơn bất hợp pháp. Cơ quan thuế sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra thực tế tại trụ sở người nộp thuế trước khi ra quyết định hoàn thuế.

- Biện pháp xử lý đối với hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, ngừng hoạt động

Một trong những nội dung trọng tâm của Công văn 3182/TCT-KK là việc xử lý các hồ sơ hoàn thuế có sử dụng hóa đơn đầu vào của các doanh nghiệp đã bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động:

• Trường hợp phát hiện trước khi hoàn thuế: Nếu cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp có hóa đơn đầu vào của các đơn vị đã bỏ trốn, ngừng kinh doanh trước thời điểm phát sinh giao dịch mua bán, cơ quan thuế sẽ loại bỏ toàn bộ số thuế GTGT đầu vào này, không chấp nhận hoàn thuế và xử lý vi phạm theo quy định.
• Trường hợp phát sinh giao dịch trước khi đối tác bỏ trốn: Cơ quan thuế phải tiến hành xác minh tính xác thực của giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ. Nếu chứng minh được giao dịch là có thật, có hợp đồng, hóa đơn hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hàng hóa đã được hạch toán đúng quy định thì doanh nghiệp vẫn được xem xét hoàn thuế. Ngược lại, nếu không chứng minh được tính thực tế của giao dịch, số thuế này sẽ bị tạm dừng hoàn để tiếp tục điều tra.
• Phối hợp với cơ quan điều tra: Đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm, mua bán hóa đơn khống quy mô lớn, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để điều tra, làm rõ trách nhiệm hình sự.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xác minh hóa đơn

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương nâng cao tinh thần trách nhiệm và áp dụng các biện pháp nghiệp vụ chặt chẽ:

• Xác minh nguồn gốc hàng hóa: Cơ quan thuế cần thực hiện xác minh ngược dòng đối với các khâu mua bán trước đó (F1, F2, F3...) nếu phát hiện chuỗi cung ứng có dấu hiệu rủi ro cao hoặc có sự tham gia của các doanh nghiệp trung gian không có kho bãi, nhân lực.
• Kiểm tra chứng từ thanh toán: Yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Các tài khoản thanh toán phải đăng ký hợp pháp với cơ quan thuế. Mọi hành vi thanh toán vòng vo, rút tiền mặt ngay sau khi nhận chuyển khoản đều phải được đưa vào diện nghi vấn để làm rõ.
• Trách nhiệm của cán bộ thuế: Cán bộ thuế được giao nhiệm vụ giải quyết hồ sơ hoàn thuế phải thực hiện đúng quy trình, không tự ý kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ của doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời không được lơ là, bỏ sót các dấu hiệu gian lận đối với các doanh nghiệp rủi ro.

Tóm lại, Công văn 3182/TCT-KK năm 2014 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ sắc bén của Tổng cục Thuế, giúp chuẩn hóa quy trình xử lý hoàn thuế GTGT, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế tại Việt Nam.