Tổng quan về Công văn 3275/BXD-KTXD năm 2020

Công văn 3275/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết về công tác thanh toán, quyết toán cũng như điều chỉnh giá hợp đồng xây lắp. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan thực hiện đúng quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, tránh các tranh chấp không đáng có trong quá trình thực hiện hợp đồng.

1. Nguyên tắc thanh toán và quyết toán hợp đồng xây dựng

Việc thanh toán và quyết toán hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó. Cụ thể:

• Việc thanh toán phải căn cứ vào giá hợp đồng, các điều khoản thanh toán đã được các bên thống nhất ghi trong hợp đồng.
• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc giá trị công trình, hạng mục công trình, giai đoạn công việc tương ứng với các giai đoạn thanh toán được ghi trong hợp đồng, không yêu cầu xác nhận khối lượng hoàn thành chi tiết.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu và đơn giá tương ứng quy định trong hợp đồng hoặc đơn giá đã được điều chỉnh theo thỏa thuận.
• Công tác quyết toán hợp đồng là việc xác định tổng giá trị cuối cùng của hợp đồng mà bên giao thầu có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận thầu sau khi công việc đã hoàn thành và được nghiệm thu đưa vào sử dụng.

2. Quy định về điều chỉnh giá hợp đồng xây lắp

Công văn hướng dẫn chi tiết các trường hợp và phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng đối với từng loại hình hợp đồng cụ thể:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Chỉ được điều chỉnh giá hợp đồng đối với những trường hợp bất khả kháng, có sự thay đổi về phạm vi công việc ngoài tầm kiểm soát của các bên, hoặc khi có sự thay đổi chính sách pháp luật của Nhà nước ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện hợp đồng (nếu có thỏa thuận trong hợp đồng).
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Đơn giá không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc thay đổi chính sách thuế, phí theo quy định của pháp luật. Việc điều chỉnh chỉ áp dụng đối với khối lượng công việc phát sinh tăng hoặc giảm so với hợp đồng ban đầu.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Giá hợp đồng được điều chỉnh khi có biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, thiết bị, nhân công và máy thi công vượt quá mức kiểm soát quy định trong hợp đồng. Phương pháp điều chỉnh phải áp dụng đúng công thức toán học và các chỉ số giá xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.

3. Xử lý khối lượng phát sinh và thay đổi thiết kế

Khi phát sinh khối lượng công việc ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết, các bên cần thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Mọi sự thay đổi, bổ sung khối lượng phải được chủ đầu tư phê duyệt bằng văn bản trước khi thực hiện.
• Đối với những khối lượng phát sinh đã có đơn giá trong hợp đồng, áp dụng đơn giá đó để thanh toán.
• Đối với những khối lượng phát sinh chưa có đơn giá trong hợp đồng, các bên phải lập đơn giá mới dựa trên nguyên tắc thỏa thuận, phù hợp với định mức, giá vật liệu tại thời điểm phát sinh và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi thanh toán.

4. Trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện hợp đồng

Để đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả kinh tế, Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các chủ thể:

• Chủ đầu tư: Có trách nhiệm rà soát, kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ thanh quyết toán, đảm bảo tính chính xác của khối lượng và đơn giá áp dụng; chịu trách nhiệm phê duyệt kịp thời các nội dung điều chỉnh hợp đồng theo thẩm quyền.
• Nhà thầu xây lắp: Có nghĩa vụ thực hiện đúng tiến độ, chất lượng công trình; lập hồ sơ thanh toán, quyết toán đầy đủ, trung thực và kịp thời theo đúng các mốc thời gian đã thỏa thuận.
• Cơ quan quản lý nhà nước: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện hợp đồng xây dựng tại các dự án sử dụng vốn nhà nước nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.