Công văn 340/TCHQ-QLRR được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2015 nhằm giải quyết và hướng dẫn các vướng mắc phát sinh trong quá trình phân luồng tờ khai hải quan theo phương thức quản lý rủi ro. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa các đơn vị hải quan địa phương, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu trong quá trình thông quan hàng hóa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, các Chi cục Hải quan trên cả nước, công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát hải quan và các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu có vướng mắc liên quan đến việc phân luồng tờ khai trên hệ thống thông tin hải quan.

Nguyên tắc phân luồng tờ khai và áp dụng quản lý rủi ro

• Việc phân luồng tờ khai (luồng Xanh, luồng Vàng, luồng Đỏ) được thực hiện tự động thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của ngành Hải quan, dựa trên việc tích hợp các tiêu chí đánh giá tuân thủ pháp luật của người khai hải quan và mức độ rủi ro của lô hàng.
• Đảm bảo nguyên tắc tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt, đồng thời tập trung nguồn lực kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với các đối tượng, mặt hàng có nguy cơ rủi ro cao về buôn lậu, gian lận thương mại và trốn thuế.

Thẩm quyền và quy trình chuyển đổi luồng tờ khai

• Hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền quyết định chuyển luồng tờ khai từ luồng Xanh hoặc luồng Vàng sang luồng Đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa) khi cơ quan hải quan phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc nhận được thông tin cảnh báo rủi ro mới phát sinh trong quá trình làm thủ tục thông quan.
• Quy định rõ trách nhiệm của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai trong việc phê duyệt thay đổi hình thức, mức độ kiểm tra hải quan, đảm bảo việc chuyển luồng phải có lý do xác đáng và được cập nhật đầy đủ lý do vào hệ thống thông tin hải quan.
• Nghiêm cấm việc tự ý chuyển luồng tờ khai hoặc kéo dài thời gian thông quan của doanh nghiệp mà không có lý do chính đáng hoặc không đúng thẩm quyền quy định.

Tiêu chí đánh giá doanh nghiệp và thiết lập hệ thống rủi ro

• Làm rõ các tiêu chí phân loại mức độ tuân thủ của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, bao gồm doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp tuân thủ trung bình, doanh nghiệp tuân thủ thấp và doanh nghiệp không tuân thủ để làm cơ sở thiết lập tỷ lệ phân luồng tự động.
• Yêu cầu các đơn vị chuyên trách về quản lý rủi ro thường xuyên rà soát, cập nhật danh mục các mặt hàng trọng điểm, các tuyến đường vận chuyển có độ rủi ro cao để kịp thời điều chỉnh các tiêu chí phân luồng trên hệ thống VNACCS/VCIS.

Cơ chế phối hợp và xử lý sự cố hệ thống

• Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận quản lý rủi ro, bộ phận kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa và các lực lượng chống buôn lậu nhằm phản hồi thông tin kịp thời về tính chính xác của kết quả phân luồng tự động.
• Đối với các trường hợp phát sinh lỗi kỹ thuật hệ thống dẫn đến việc phân luồng không chính xác hoặc gây ách tắc hàng hóa, các Chi cục Hải quan phải chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ dự phòng và báo cáo ngay về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn xử lý kỹ thuật.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn 340/TCHQ-QLRR có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố quán triệt nội dung hướng dẫn đến toàn thể công chức hải quan dưới quyền, đồng thời niêm yết công khai các quy định liên quan để doanh nghiệp biết và phối hợp thực hiện, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa.