Giới thiệu về Công văn 3656/HQHCM-GSQL năm 2020

Công văn 3656/HQHCM-GSQL do Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất quy trình kiểm tra, áp dụng chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Văn bản này hướng đến việc tạo thuận lợi thương mại tối đa cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

Các nội dung trọng tâm về áp dụng C/O theo Hiệp định CPTPP

Công văn tập trung hướng dẫn chi tiết các quy định liên quan đến việc kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ tự chứng nhận xuất xứ và C/O mẫu CPTPP, cụ thể bao gồm các nội dung sau:

- Quy định về các thông tin tối thiểu trên chứng từ chứng nhận xuất xứ

• Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định CPTPP không bắt buộc phải theo một form mẫu cố định như các FTA truyền thống, nhưng bắt buộc phải hiển thị đầy đủ các thông tin tối thiểu theo quy định tại Phụ lục 3-B của Hiệp định.
• Các thông tin tối thiểu bắt buộc phải có bao gồm: Thông tin về người chứng nhận (người xuất khẩu, người sản xuất hoặc người nhập khẩu); Tên, địa chỉ, chi tiết liên hệ của người chứng nhận; Tên, địa chỉ, chi tiết liên hệ của người xuất khẩu; Tên, địa chỉ, chi tiết liên hệ của người sản xuất; Tên, địa chỉ, chi tiết liên hệ của người nhập khẩu; Mô tả chi tiết hàng hóa và mã số HS của hàng hóa; Tiêu chí xuất xứ áp dụng; Thời hạn hiệu lực của chứng từ; Ngày tháng và chữ ký của người chứng nhận.

- Hướng dẫn về chủ thể phát hành chứng từ chứng nhận xuất xứ

• Hiệp định CPTPP cho phép cơ chế tự chứng nhận xuất xứ bởi người xuất khẩu, người sản xuất hoặc người nhập khẩu. Công văn lưu ý cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ tư cách pháp lý của người phát hành chứng từ để đảm bảo tính hợp pháp.
• Đối với trường hợp người nhập khẩu tự chứng nhận xuất xứ, việc áp dụng phải tuân thủ theo lộ trình thực hiện của từng nước thành viên và các quy định nội luật hóa của Việt Nam tại thời điểm áp dụng.

- Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa

• Doanh nghiệp phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục hải quan nhập khẩu để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt CPTPP.
• Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, người khai hải quan phải khai báo nợ chứng từ trên tờ khai hải quan và thực hiện nộp bổ sung trong thời hạn quy định để được hoàn thuế hoặc áp dụng mức thuế ưu đãi theo quy định của Bộ Tài chính.

- Xử lý các khác biệt nhỏ và kiểm tra, xác minh xuất xứ

• Các cơ quan hải quan trực thuộc không được từ chối chứng từ chứng nhận xuất xứ chỉ vì những khác biệt nhỏ mang tính hành chính hoặc lỗi chính tả, lỗi đánh máy, miễn là những khác biệt này không làm ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa thực tế nhập khẩu.
• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính chính xác của thông tin xuất xứ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành quy trình xác minh xuất xứ theo quy định của Hiệp định CPTPP và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, bao gồm việc gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu hoặc người sản xuất, người xuất khẩu trực tiếp.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 3656/HQHCM-GSQL đóng vai trò là kim chỉ nam giúp các Chi cục Hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu thuộc Cục Hải quan TP.HCM áp dụng đồng bộ, nhất quán các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định CPTPP. Việc làm rõ các tiêu chí kiểm tra C/O giúp giảm thiểu thời gian thông quan, hạn chế tranh chấp không đáng có giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan, đồng thời thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam một cách hiệu quả và minh bạch.