Giới thiệu chung về Công văn 3657/TCHQ-GSQL

Công văn 3657/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Thông tư số 20/2011/TT-BCT và Thông báo số 197/TB-BCT của Bộ Công Thương. Văn bản này tập trung hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất phương án xử lý đối với các lô hàng xe ô tô chở người dưới 09 chỗ ngồi, mới 100% nhập khẩu vào Việt Nam trong giai đoạn chuyển tiếp khi các quy định mới bắt đầu có hiệu lực thi hành.

Bối cảnh ban hành và mục tiêu của văn bản

Thông tư số 20/2011/TT-BCT quy định các thủ tục bổ sung đối với việc nhập khẩu ô tô chở người dưới 09 chỗ ngồi, đòi hỏi doanh nghiệp phải xuất trình Giấy ủy quyền của nhà sản xuất hoặc hợp đồng đại lý được hợp pháp hóa lãnh sự, cùng Giấy chứng nhận đủ điều kiện bảo hành, bảo dưỡng. Sự ra đời của quy định này đã gây ra một số khó khăn cho các lô hàng đang trong quá trình vận chuyển hoặc đã ký kết hợp đồng trước thời điểm Thông tư có hiệu lực (ngày 26/06/2011). Công văn 3657/TCHQ-GSQL được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện nghiêm túc, đúng pháp luật.

Nội dung hướng dẫn chi tiết về xử lý lô hàng nhập khẩu

Tổng cục Hải quan đã đưa ra các nguyên tắc phân loại và xử lý cụ thể đối với từng trường hợp lô hàng dựa trên thời điểm xếp hàng lên phương tiện vận chuyển tại nước xuất khẩu:

• Đối với các lô hàng được xếp lên phương tiện vận tải trước ngày 26/06/2011: Tổng cục Hải quan hướng dẫn cho phép doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhập khẩu theo các quy định trước khi Thông tư 20/2011/TT-BCT có hiệu lực. Doanh nghiệp không bắt buộc phải xuất trình Giấy ủy quyền của nhà sản xuất hoặc Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng đủ điều kiện. Để được áp dụng cơ chế này, ngày xếp hàng lên tàu (shipped on board date) thể hiện trên vận đơn (Bill of Lading) phải được xác định rõ ràng là trước ngày 26/06/2011.
• Đối với các lô hàng được xếp lên phương tiện vận tải từ ngày 26/06/2011 trở về sau: Tất cả các lô hàng này bắt buộc phải tuân thủ đầy đủ và nghiêm ngặt các quy định tại Thông tư số 20/2011/TT-BCT và Thông báo số 197/TB-BCT. Cơ quan Hải quan sẽ không giải quyết thủ tục thông quan nếu doanh nghiệp không xuất trình được các chứng từ hợp lệ theo yêu cầu của Bộ Công Thương.

Quy trình kiểm tra và xác minh chứng từ của cơ quan Hải quan

Để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và hợp thức hóa hồ sơ, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra:

• Kiểm tra tính xác thực của vận đơn (Bill of Lading): Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu kỹ lưỡng ngày xếp hàng lên tàu, thông tin về phương tiện vận chuyển, hành trình của lô hàng nhằm đảm bảo không có sự tẩy xóa, giả mạo thông tin về thời gian xếp hàng.
• Phối hợp xác minh thông tin: Trong trường hợp có nghi ngờ về tính trung thực của vận đơn hoặc các chứng từ kèm theo, Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục phải chủ động liên hệ với hãng tàu, đại lý hãng tàu hoặc các cơ quan có thẩm quyền để xác minh làm rõ trước khi quyết định thông quan.

Trách nhiệm thực hiện và báo cáo của các đơn vị

Tổng cục Hải quan giao trách nhiệm cụ thể cho các bên liên quan nhằm đảm bảo tính thống nhất trong toàn ngành:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức trong đơn vị; chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện thống nhất, tránh gây phiền hà, sách nhiễu cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Các đơn vị hải quan địa phương phải tổng hợp tình hình làm thủ tục, số lượng xe ô tô nhập khẩu thuộc diện xử lý chuyển tiếp và báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để kịp thời theo dõi, chỉ đạo giải quyết các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền.

Ý nghĩa thực tiễn của Công văn 3657/TCHQ-GSQL

Việc ban hành Công văn 3657/TCHQ-GSQL thể hiện sự linh hoạt và kịp thời của Tổng cục Hải quan trong việc giải quyết các điểm nghẽn về thủ tục hành chính. Hướng dẫn này giúp giảm thiểu thiệt hại tài chính cho các doanh nghiệp nhập khẩu chân chính có hàng hóa đang trên đường vận chuyển, đồng thời duy trì sự ổn định của thị trường ô tô nhập khẩu trong giai đoạn chuyển giao chính sách pháp luật.