Tổng quan về Công văn 3680/BTP-BTTP

Công văn 3680/BTP-BTTP do Bộ Tư pháp ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm đẩy mạnh chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng, từng bước chuyển giao thẩm quyền chứng thực các hợp đồng, giao dịch từ Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp sang các tổ chức hành nghề công chứng chuyên nghiệp. Việc chuyển giao này nhằm nâng cao tính an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, đồng thời giảm tải áp lực hành chính cho cơ quan quản lý nhà nước cấp cơ sở.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 3680/BTP-BTTP bao gồm:

- Chủ trương và mục đích chuyển giao thẩm quyền

• Thực hiện nhất quán chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng theo quy định của Luật Công chứng, giảm dần việc thực hiện chứng thực hợp đồng, giao dịch tại UBND cấp huyện và cấp xã ở những địa bàn đã phát triển đủ tổ chức hành nghề công chứng.
• Nâng cao chất lượng dịch vụ công, bảo đảm an toàn pháp lý tối đa cho các bên tham gia giao dịch, hạn chế tranh chấp dân sự phát sinh từ các hợp đồng, giao dịch được chứng thực chưa chặt chẽ.

- Điều kiện thực hiện chuyển giao tại các địa phương

• Việc chuyển giao thẩm quyền không thực hiện đồng loạt mà phải căn cứ vào tình hình thực tế của từng địa bàn cấp huyện.
• Chỉ thực hiện chuyển giao khi trên địa bàn quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh đã có tổ chức hành nghề công chứng (Phòng Công chứng hoặc Văn phòng Công chứng) hoạt động ổn định, đáp ứng đầy đủ nhu cầu công chứng của người dân và doanh nghiệp.
• Sở Tư pháp có trách nhiệm rà soát, đánh giá năng lực hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng trước khi tham mưu cho UBND cấp tỉnh ra quyết định chuyển giao.

- Thẩm quyền chứng thực trong giai đoạn chuyển tiếp

• Tại các địa bàn chưa có tổ chức hành nghề công chứng hoặc số lượng tổ chức chưa đáp ứng đủ nhu cầu, UBND cấp xã tiếp tục thực hiện thẩm quyền chứng thực hợp đồng, giao dịch theo quy định của pháp luật để bảo đảm quyền lợi của người dân.
• Người dân tại địa bàn đã chuyển giao vẫn có quyền lựa chọn công chứng tại các tổ chức hành nghề công chứng thuộc địa bàn khác nếu thuận tiện.
• Quy định rõ ràng về việc phân định thẩm quyền nhằm tránh khoảng trống pháp lý, không gây ách tắc trong việc thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và các tài sản khác.

- Trách nhiệm triển khai của các cơ quan liên quan

• Sở Tư pháp: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng đề án, lộ trình chuyển giao cụ thể trình UBND cấp tỉnh phê duyệt; tổ chức tuyên truyền, phổ biến rộng rãi chủ trương chuyển giao để người dân và doanh nghiệp nắm rõ.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã: Phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp trong việc bàn giao, hướng dẫn người dân chuyển sang thực hiện giao dịch tại các tổ chức hành nghề công chứng; tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động chứng thực trên địa bàn đối với các nội dung chưa chuyển giao.
• Các tổ chức hành nghề công chứng: Chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, cơ sở vật chất, quy trình nghiệp vụ để tiếp nhận và giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật các yêu cầu công chứng của người dân sau khi có quyết định chuyển giao.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 3680/BTP-BTTP đóng vai trò là kim chỉ nam giúp các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong quá trình chuyển giao thẩm quyền chứng thực. Văn bản góp phần chuẩn hóa hoạt động bổ trợ tư pháp, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản và các giao dịch dân sự, đồng thời khẳng định bước đi đúng đắn trong tiến trình cải cách hành chính và cải cách tư pháp tại Việt Nam.