Giới thiệu chung về Công văn 395/BXD-QLN năm 2015

Công văn 395/BXD-QLN được Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết một số nội dung liên quan đến việc triển khai cho vay hỗ trợ nhà ở theo quy định tại Thông tư 17/2014/TT-BXD (sửa đổi, bổ sung Thông tư 07/2013/TT-BXD). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, đối tượng và điều kiện vay vốn thuộc gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận nguồn vốn vay mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội hoặc xây dựng, sửa chữa nhà ở của mình.

- Đối tượng được áp dụng chính sách vay vốn hỗ trợ nhà ở

Theo hướng dẫn, các đối tượng được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi bao gồm:

• Cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang nhân dân (bao gồm cả quân đội và công an).
• Người lao động thuộc các thành phần kinh tế tại khu vực đô thị; người lao động có thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
• Các đối tượng đã có đất ở nhưng diện tích nhà ở bình quân của hộ gia đình dưới 8m2 sàn/người hoặc nhà ở tạm bợ, hư hỏng dột nát cần xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa.

- Điều kiện và thủ tục xác nhận thực trạng nhà ở

Để được xem xét cho vay, người vay phải đáp ứng các điều kiện cụ thể về thực trạng nhà ở và hộ khẩu:

• Về hộ khẩu và cư trú: Người vay phải có hộ khẩu thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở hoặc nơi cần xây dựng, sửa chữa nhà ở. Trường hợp chỉ có đăng ký tạm trú thì phải có đóng bảo hiểm xã hội từ 1 năm trở lên tại địa phương đó.
• Về thực trạng nhà ở: Chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc có nhà ở nhưng diện tích quá chật hẹp (dưới 8m2/người). Việc xác nhận thực trạng nhà ở phải được thực hiện khách quan, đúng đối tượng.
• Thẩm quyền xác nhận: Ủy ban nhân dân cấp xã (phường, thị trấn) nơi người xin giao dịch có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú chịu trách nhiệm xác nhận về thực trạng nhà ở của hộ gia đình, cá nhân.

- Hướng dẫn chi tiết về việc xác nhận thu nhập và điều kiện vay vốn

Công văn 395/BXD-QLN làm rõ phương thức xác nhận thu nhập đối với từng nhóm đối tượng cụ thể:

• Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có đơn vị công tác: Thủ trưởng cơ quan, đơn vị nơi người đó làm việc chịu trách nhiệm xác nhận về nơi công tác và mức thu nhập của người lao động.
• Đối với người lao động tự do, người có thu nhập thấp không làm việc tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú thực hiện việc xác nhận dựa trên tờ khai tự chịu trách nhiệm của người dân và kết quả xác minh thực tế tại địa phương.

- Trách nhiệm của các cơ quan và tổ chức tín dụng

Văn bản quy định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên tham gia vào quy trình hỗ trợ vay vốn:

• Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan, đơn vị: Phải tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhanh chóng việc xác nhận thực trạng nhà ở và thu nhập cho người dân; nghiêm cấm các hành vi gây phiền hà, sách nhiễu hoặc từ chối xác nhận không có lý do chính đáng.
• Các ngân hàng thương mại được chỉ định: Có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng về hồ sơ, thủ tục vay vốn một cách rõ ràng, công khai; thực hiện thẩm định và giải ngân nhanh chóng đối với các hồ sơ đủ điều kiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng.

- Giải quyết một số vướng mắc đặc thù trong thực tế triển khai

Công văn cũng đưa ra hướng xử lý đối với một số trường hợp đặc thù thường gặp:

• Trường hợp hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng chung sống trên một diện tích đất nhưng đã tách hộ khẩu riêng biệt: Được xem xét xác nhận điều kiện khó khăn về nhà ở độc lập cho từng hộ khẩu nếu đáp ứng đủ các tiêu chí về diện tích bình quân.
• Trường hợp người vay mua nhà ở thương mại có diện tích dưới 70m2 và giá bán dưới 15 triệu đồng/m2: Được áp dụng cơ chế vay vốn ưu đãi tương tự như mua nhà ở xã hội theo đúng tinh thần của gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng.