Giới thiệu chung về Công văn 4102/BXD-KTXD

Công văn 4102/BXD-KTXD năm 2023 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng giải đáp các vướng mắc liên quan đến hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán trong việc xác định tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ trong hồ sơ thanh toán, từ đó đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và vốn nhà nước ngoài đầu tư công.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 4102/BXD-KTXD

Dưới đây là các nội dung phân tích chi tiết về hướng dẫn của Bộ Xây dựng đối với hồ sơ thanh toán hợp đồng xây dựng:

• Nguyên tắc thực hiện thanh toán hợp đồng xây dựng: Việc thanh toán hợp đồng xây dựng phải được thực hiện theo đúng các thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó. Các bên không được tự ý thay đổi các điều khoản thanh toán đã thỏa thuận mà không có sự thống nhất bằng văn bản dưới dạng phụ lục hợp đồng.
• Thành phần hồ sơ thanh toán theo quy định: Bộ Xây dựng làm rõ rằng thành phần hồ sơ thanh toán phải tuân thủ quy định tại Nghị định số 37/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 50/2021/NĐ-CP). Thông thường, hồ sơ thanh toán bao gồm: Biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành thực tế trong giai đoạn thanh toán; Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng; Bảng xác định giá trị khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng (nếu có); và Đề nghị thanh toán của nhà thầu.
• Sự thống nhất giữa các bên về hồ sơ thanh toán: Các bên tham gia hợp đồng (chủ đầu tư và nhà thầu) có quyền và trách nhiệm thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng về quy trình, thời gian và các chứng từ cụ thể cần thiết cho mỗi lần thanh toán. Thỏa thuận này phải rõ ràng, minh bạch nhằm tránh tranh chấp trong quá trình thực hiện.
• Yêu cầu về hóa đơn tài chính và các chứng từ liên quan: Công văn hướng dẫn cụ thể về việc xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) và các chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ (CO/CQ), chứng chỉ chất lượng thiết bị. Việc nộp các chứng từ này phải tuân thủ theo tiến độ thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật về thuế, quản lý chất lượng công trình xây dựng.
• Trách nhiệm của các bên trong việc lập và phê duyệt hồ sơ: Nhà thầu chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của khối lượng và giá trị đề nghị thanh toán. Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức kiểm tra, xác định giá trị thanh toán và tiến hành thủ tục thanh toán đúng thời hạn quy định trong hợp đồng, tránh gây chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Ý nghĩa thực tiễn của hướng dẫn từ Bộ Xây dựng

Hướng dẫn tại Công văn 4102/BXD-KTXD giúp tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý trong quá trình nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành. Việc làm rõ các thành phần hồ sơ giúp giảm thiểu các thủ tục hành chính không cần thiết, tạo sự đồng thuận giữa chủ đầu tư và nhà thầu, đồng thời bảo đảm tính nghiêm minh, minh bạch trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng.