Giới thiệu về Công văn 4193/BYT-MT năm 2020

Công văn 4193/BYT-MT được Bộ Y tế ban hành trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp nhằm hướng dẫn các địa phương, cơ sở y tế và người dân thực hiện các biện pháp an toàn trong hoạt động mai táng. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh ra cộng đồng từ các hoạt động tang lễ, đồng thời đảm bảo tính tôn nghiêm và phong tục tập quán trong điều kiện phòng chống dịch.

Các nguyên tắc chung trong tổ chức tang lễ và mai táng

Để chủ động kiểm soát nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh, Bộ Y tế yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc cơ bản sau:

• Hạn chế tối đa số lượng người tham dự lễ tang, tránh tập trung đông người để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
• Khuyến khích các gia đình rút ngắn thời gian tổ chức lễ tang, đơn giản hóa các nghi lễ truyền thống và nhanh chóng tiến hành khâm liệm, di quan.
• Tất cả người tham dự tang lễ phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch như đeo khẩu trang, sát khuẩn tay thường xuyên, giữ khoảng cách an toàn và thực hiện khai báo y tế theo quy định.

Quy trình xử lý thi hài người tử vong do nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19

Đối với các trường hợp tử vong do nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm SARS-CoV-2, quy trình xử lý thi hài và mai táng phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật y tế để ngăn ngừa virus phát tán:

• Thi hài phải được khâm liệm và đóng quan tài trong thời gian sớm nhất có thể, không để quá lâu tại cơ sở y tế hoặc tại nhà.
• Sử dụng túi đựng thi hài chuyên dụng chống thấm nước, chống rò rỉ dịch tiết và tiến hành khử khuẩn toàn bộ bề mặt túi đựng cũng như quan tài bằng dung dịch sát khuẩn chứa clo hoạt tính phù hợp.
• Thời gian từ khi tử vong đến khi thực hiện hỏa táng hoặc an táng không được quá 24 giờ. Khuyến khích tối đa việc lựa chọn hình thức hỏa táng để đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn dịch tễ ở mức cao nhất.
• Tuyệt đối không mở quan tài sau khi đã khâm liệm và niêm phong để tránh phát tán virus ra môi trường xung quanh.

Yêu cầu đối với người tham gia xử lý thi hài và tổ chức mai táng

Nhân viên y tế, nhân viên nhà tang lễ và những người trực tiếp tham gia vào quá trình khâm liệm, vận chuyển, mai táng phải được bảo vệ nghiêm ngặt bằng các trang thiết bị chuyên dụng:

• Phải trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân đạt chuẩn bao gồm quần áo phòng dịch, khẩu trang N95 hoặc tương đương, kính bảo hộ, găng tay cao su hai lớp và ủng.
• Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, toàn bộ trang thiết bị bảo hộ cá nhân phải được tháo bỏ đúng quy trình và xử lý như chất thải y tế nguy hại; tiến hành vệ sinh cá nhân và sát khuẩn tay ngay lập tức.
• Phương tiện vận chuyển thi hài phải được phun khử khuẩn toàn bộ cabin và khoang chứa bằng dung dịch khử trùng chuyên dụng sau khi hoàn thành việc vận chuyển.

Trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan

Công văn quy định rõ vai trò giám sát, hỗ trợ và tổ chức thực hiện của các cấp chính quyền và cơ quan y tế địa phương:

• Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chức năng địa phương giám sát chặt chẽ việc tổ chức tang lễ trên địa bàn, đảm bảo tuân thủ đúng các hướng dẫn phòng chống dịch của Bộ Y tế.
• Ngành y tế địa phương có nhiệm vụ cung cấp hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ hóa chất khử khuẩn và trực tiếp giám sát quy trình xử lý thi hài tại cộng đồng hoặc cơ sở y tế.
• Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức tự giác, chủ động khai báo với chính quyền và cơ quan y tế khi có người thân tử vong để được hướng dẫn tổ chức mai táng an toàn.