Giới thiệu chung về Công văn 4370/TCHQ-GSQL

Công văn 4370/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2022 nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định liên quan đến việc nộp và kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm công tác quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật và các cam kết quốc tế.

Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Công văn hướng dẫn chi tiết về thời điểm người khai hải quan phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên:

• Nộp tại thời điểm làm thủ tục hải quan: Người khai hải quan có nghĩa vụ nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu để được áp dụng ngay mức thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Khai chậm nộp C/O: Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục hải quan, người khai hải quan phải thực hiện khai chậm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ trên tờ khai hải quan nhập khẩu. Việc khai báo này là điều kiện tiên quyết để được nộp bổ sung và hưởng ưu đãi thuế quan sau này.
• Thời hạn nộp bổ sung: Thời hạn nộp bổ sung chứng từ chứng nhận xuất xứ phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định tại các Thông tư của Bộ Tài chính về xác định xuất xứ hàng hóa và các cam kết cụ thể trong từng Hiệp định thương mại tự do tương ứng.

Hình thức và phương thức nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ

Nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính và phù hợp với xu hướng số hóa, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về hình thức tiếp nhận chứng từ chứng nhận xuất xứ:

• Đối với chứng từ chứng nhận xuất xứ điện tử: Cơ quan hải quan chấp nhận các chứng từ được truyền qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc các hệ thống thông tin điện tử chính thức của nước xuất khẩu đã được kết nối và công nhận với Việt Nam.
• Đối với chứng từ chứng nhận xuất xứ bằng giấy: Người khai hải quan phải nộp bản chính của chứng từ chứng nhận xuất xứ. Trong một số trường hợp đặc biệt được quy định cụ thể tại các FTA hoặc theo hướng dẫn riêng của Bộ Tài chính, cơ quan hải quan có thể xem xét chấp nhận bản chụp hoặc bản quét (scan) có chữ ký số hoặc con dấu điện tử của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu.

Kiểm tra và xác minh tính hợp lệ của chứng từ xuất xứ

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương thực hiện kiểm tra hồ sơ một cách chặt chẽ nhưng vẫn đảm bảo thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp:

• Đối chiếu thông tin đồng nhất: Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu thông tin trên chứng từ chứng nhận xuất xứ với các chứng từ khác trong bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), vận đơn (Bill of Lading), và thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Kiểm tra tiêu chí xuất xứ: Xem xét kỹ lưỡng các tiêu chí xuất xứ (như WO, CC, CTH, CTSH, RVC...), mã số HS của hàng hóa, tên người xuất khẩu, người nhập khẩu để đảm bảo tính chính xác và hợp lệ của chứng từ.
• Xử lý khác biệt nhỏ: Đối với các lỗi khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa (như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt nhỏ về kích thước biểu mẫu), cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận chứng từ theo quy định của từng FTA cụ thể.

Xử lý các trường hợp nghi ngờ và vướng mắc phát sinh

Công văn đưa ra các biện pháp giải quyết cụ thể khi phát sinh nghi ngờ về tính hợp lệ của chứng từ chứng nhận xuất xứ:

• Tiến hành xác minh: Nếu có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chứng từ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ khởi động thủ tục xác minh với cơ quan có thẩm quyền cấp chứng từ của nước xuất khẩu.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ xác minh: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan nhưng người khai hải quan phải nộp thuế theo mức thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN) hoặc thuế suất thông thường, hoặc thực hiện bảo lãnh thuế theo quy định. Sau khi có kết quả xác minh xác nhận chứng từ hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp.