Công văn 44819/CT-HTr do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với chi phí lãi vay. Văn bản tập trung làm rõ các điều kiện ghi nhận chi phí lãi vay hợp lý, hợp lệ và các trường hợp bị khống chế hoặc không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Nguyên tắc chung về việc xác định chi phí lãi vay được trừ

Theo quy định pháp luật về thuế TNDN, chi phí lãi vay phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng) khi thanh toán.

Quy định đối với trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn điều lệ

Cục Thuế thành phố Hà Nội hướng dẫn cụ thể về việc xử lý chi phí lãi vay trong trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ góp vốn điều lệ theo tiến độ ghi trong điều lệ của doanh nghiệp:

• Trường hợp số tiền đi vay nhỏ hơn hoặc bằng số vốn điều lệ còn thiếu: Toàn bộ chi phí lãi vay phát sinh tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu theo tiến độ góp vốn sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Trường hợp số tiền đi vay lớn hơn số vốn điều lệ còn thiếu theo tiến độ góp vốn: Phần chi phí lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu không được trừ; phần chi phí lãi vay vượt quá số vốn điều lệ còn thiếu sẽ được xem xét tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng các điều kiện quy định chung.

Khống chế mức lãi suất tiền vay từ các đối tượng không phải tổ chức tín dụng

Đối với các khoản vay từ các đối tượng không phải là tổ chức tín dụng hoặc tổ chức kinh tế (như vay từ cá nhân, hộ gia đình), chi phí lãi vay bị khống chế mức trần khấu trừ như sau:

• Phần chi phí trả lãi tiền vay vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm vay sẽ thuộc diện chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN.

Yêu cầu về hồ sơ và chứng từ đối với chi phí lãi vay

Để đảm bảo chi phí lãi vay được công nhận là hợp lệ và được trừ khi quyết toán thuế TNDN, doanh nghiệp cần chuẩn bị và lưu trữ đầy đủ hệ thống hồ sơ chứng từ bao gồm:

• Hợp đồng vay vốn được ký kết hợp pháp giữa doanh nghiệp và bên cho vay, trong đó thể hiện rõ mục đích vay, lãi suất, thời hạn vay và phương thức thanh toán.
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch vay, trả nợ gốc và trả lãi vay theo đúng quy định pháp luật về quản lý thuế và giao dịch tài chính của doanh nghiệp.
• Các chứng từ, sổ sách kế toán chứng minh việc sử dụng nguồn vốn vay đúng mục đích phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.