Tổng quan về Công văn 4552/TCT-TNCN năm 2015

Công văn 4552/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và các nghĩa vụ liên quan khi thực hiện sáp nhập doanh nghiệp. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp và cá nhân sở hữu vốn nắm rõ nghĩa vụ thuế phát sinh từ hoạt động tái cơ cấu doanh nghiệp.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động trao đổi cổ phần, vốn góp

Khi thực hiện sáp nhập doanh nghiệp, việc chuyển đổi cổ phần hoặc phần vốn góp của cá nhân từ công ty bị sáp nhập sang công ty nhận sáp nhập được quy định cụ thể như sau:

• Tạm hoãn nộp thuế TNCN tại thời điểm sáp nhập: Trường hợp cá nhân thực hiện trao đổi cổ phần, phần vốn góp của công ty bị sáp nhập lấy cổ phần, phần vốn góp của công ty nhận sáp nhập mà không phát sinh thêm bất kỳ khoản thanh toán bằng tiền hoặc lợi ích vật chất nào khác, thì tại thời điểm sáp nhập chưa phải khai và nộp thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng vốn.
• Thời điểm tính thuế TNCN: Nghĩa vụ thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng vốn chỉ thực sự phát sinh khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng, giải thể, hoặc rút vốn đối với số cổ phần, phần vốn góp mới nhận được tại công ty nhận sáp nhập trong tương lai.
• Căn cứ tính thuế khi chuyển nhượng thực tế: Khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng thực tế số vốn này, giá vốn của phần vốn chuyển nhượng được xác định theo giá vốn ban đầu tại thời điểm trước khi sáp nhập doanh nghiệp.

Nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN cho người lao động khi sáp nhập

Công văn cũng làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp nhận sáp nhập đối với việc quyết toán thuế TNCN cho người lao động chuyển dịch giữa hai tổ chức:

• Ủy quyền quyết toán thuế: Người lao động điều chuyển từ công ty bị sáp nhập sang công ty nhận sáp nhập, nếu trong năm không có thêm nguồn thu nhập chịu thuế nào khác tại các nơi khác, được quyền ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho công ty nhận sáp nhập.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp nhận sáp nhập: Công ty nhận sáp nhập có trách nhiệm thu thập chứng từ khấu trừ thuế TNCN do công ty bị sáp nhập đã cấp (nếu có) hoặc căn cứ vào dữ liệu sổ sách kế toán kế thừa để thực hiện quyết toán thuế TNCN thay cho người lao động đối với cả phần thu nhập nhận được tại công ty cũ và công ty mới trong năm tính thuế.

Kế thừa nghĩa vụ thuế và các chính sách liên quan

Bên cạnh thuế TNCN, quá trình sáp nhập doanh nghiệp còn kéo theo sự chuyển giao toàn bộ quyền và nghĩa vụ thuế giữa các pháp nhân:

• Kế thừa nghĩa vụ thuế: Doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm kế thừa toàn bộ các khoản nợ thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có) của doanh nghiệp bị sáp nhập trước khi thực hiện sáp nhập.
• Chuyển giao tài sản: Việc điều chuyển tài sản giữa doanh nghiệp bị sáp nhập và doanh nghiệp nhận sáp nhập phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT), với điều kiện có đầy đủ hồ sơ sáp nhập và quyết định điều chuyển tài sản theo quy định của pháp luật.