Công văn 4839/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tăng cường công tác quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu. Văn bản hướng tới việc hạn chế gian lận thương mại qua giá, chống thất thu ngân sách nhà nước và đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng quy định pháp luật hải quan tại các cục hải quan địa phương.

Mục tiêu và phạm vi quản lý giá tính thuế hàng xuất khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung kiểm tra, giám sát chặt chẽ trị giá khai báo của hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt là các nhóm mặt hàng có thuế suất thuế xuất khẩu cao hoặc có rủi ro lớn về giá. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng khoáng sản, tài nguyên thiên nhiên, kim loại quý và các sản phẩm nông, lâm, thủy sản xuất khẩu.
• Ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp khai báo trị giá xuất khẩu thấp hơn thực tế nhằm trốn thuế xuất khẩu hoặc khai báo cao bất thường để hoàn thuế giá trị gia tăng đầu vào.
• Đảm bảo việc xác định trị giá hải quan được thực hiện đúng nguyên tắc, trình tự và phương pháp quy định tại Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Quy trình kiểm tra và xác định trị giá hải quan đối với hàng xuất khẩu

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện kiểm tra trị giá hải quan trong thông quan và sau thông quan:

• Kiểm tra trong thông quan: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu thông tin khai báo của người khai hải quan với các nguồn thông tin sẵn có trên hệ thống dữ liệu của ngành hải quan. Trường hợp phát hiện nghi vấn về trị giá khai báo, phải thực hiện tham vấn hoặc yêu cầu người khai hải quan giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh.
• Kiểm tra sau thông quan: Đối với các lô hàng đã thông quan nhưng có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra sau thông quan tại trụ sở cơ quan hải quan hoặc trụ sở người nộp thuế để xác định chính xác trị giá tính thuế và xử lý vi phạm nếu có.

Xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị chú trọng công tác xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu:

• Cập nhật kịp thời thông tin về giá giao dịch của hàng hóa xuất khẩu trên thị trường trong nước và quốc tế vào Danh mục hàng hóa xuất khẩu rủi ro về trị giá.
• Sử dụng hiệu quả hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan để tra cứu, đối chiếu và phân tích xu hướng biến động giá của các mặt hàng xuất khẩu chủ lực.
• Tăng cường chia sẻ thông tin giữa các cục hải quan tỉnh, thành phố để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng mức giá tham chiếu đối với cùng một mặt hàng.

Phối hợp liên ngành và trách nhiệm thực hiện của các đơn vị

Công văn nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý nhà nước khác:

• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế nội địa để xác minh dòng tiền thanh toán qua ngân hàng, hóa đơn thương mại và các chứng từ liên quan nhằm phát hiện các hành vi chuyển giá, gian lận thuế.
• Yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn tại công văn này, định kỳ báo cáo kết quả thực hiện và các vướng mắc phát sinh về Tổng cục Hải quan để kịp thời tháo gỡ.