Tổng quan về Công văn 4850/CTHN-TTHT năm 2024

Công văn 4850/CTHN-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng chính sách thuế đối với khoản chi hoa hồng môi giới. Đây là một trong những khoản chi phí phát sinh phổ biến trong hoạt động kinh doanh, đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) để được tính vào chi phí hợp lý.

Chính sách thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với chi phí hoa hồng môi giới

Để khoản chi hoa hồng môi giới được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện thực tế phát sinh và có đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp theo quy định pháp luật:

• Tính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh: Khoản chi hoa hồng môi giới phải trực tiếp phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp (ví dụ: môi giới bán hàng, môi giới tìm kiếm khách hàng, môi giới cho thuê tài sản).
• Hợp đồng môi giới rõ ràng: Doanh nghiệp phải ký kết hợp đồng môi giới bằng văn bản với bên nhận môi giới. Trong hợp đồng phải quy định rõ ràng về công việc môi giới, mức hoa hồng được hưởng, phương thức thanh toán và thời hạn thanh toán.
• Biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng: Phải có biên bản xác nhận hoàn thành công việc môi giới hoặc biên bản thanh lý hợp đồng môi giới, trong đó thể hiện rõ kết quả công việc môi giới đã thực hiện thành công.
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: Đối với các khoản chi hoa hồng môi giới có hóa đơn hoặc giá trị thanh toán từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định của pháp luật về thuế.
• Hóa đơn, chứng từ hợp pháp:
  • Nếu bên nhận môi giới là tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai: Phải có hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng hợp pháp.
  • Nếu bên nhận môi giới là cá nhân không kinh doanh: Doanh nghiệp phải lập chứng từ chi tiền, chứng từ khấu trừ thuế TNCN (nếu có) kèm theo hợp đồng và biên bản thanh lý.

Chính sách thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản chi hoa hồng môi giới

Khi chi trả tiền hoa hồng môi giới cho các cá nhân, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả thu nhập:

• Đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động: Trường hợp doanh nghiệp chi trả tiền hoa hồng môi giới cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng có tổng mức trả thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân.
• Cam kết thu nhập thấp: Nếu cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ nêu trên nhưng ước tính tổng thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế thì cá nhân có thu nhập làm cam kết (theo mẫu quy định) gửi doanh nghiệp làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN. Cá nhân phải chịu trách nhiệm về bản cam kết của mình.
• Đối với cá nhân không cư trú: Doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất 20% trên khoản thu nhập hoa hồng môi giới chi trả cho cá nhân không cư trú tại Việt Nam.
• Cấp chứng từ khấu trừ thuế: Doanh nghiệp có trách nhiệm cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN cho cá nhân bị khấu trừ thuế nếu cá nhân đó có yêu cầu.

Chính sách thuế Giá trị gia tăng (GTGT) liên quan đến dịch vụ môi giới

Thuế GTGT đối với dịch vụ môi giới được xác định dựa trên đối tượng cung cấp dịch vụ:

• Trường hợp bên nhận môi giới là doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh: Khoản dịch vụ môi giới này chịu thuế GTGT theo thuế suất quy định (thông thường là 10%). Doanh nghiệp đi thuê dịch vụ môi giới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đủ điều kiện về hóa đơn GTGT hợp pháp và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên.
• Trường hợp bên nhận môi giới là cá nhân không kinh doanh: Khoản chi này không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, doanh nghiệp không có hóa đơn GTGT đầu vào để khấu trừ mà chỉ sử dụng chứng từ chi và chứng từ khấu trừ thuế TNCN để tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Một số lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý xây dựng Quy chế tài chính hoặc Quy chế chi tiêu nội bộ quy định rõ ràng về định mức, thẩm quyền phê duyệt và quy trình chi trả hoa hồng môi giới. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh tính xác thực của giao dịch môi giới (như thông tin khách hàng được môi giới, hợp đồng ký kết thành công nhờ môi giới) là vô cùng quan trọng để tránh bị cơ quan thuế loại chi phí khi thanh tra, kiểm tra thuế.