Công văn 5038/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm hướng dẫn, chấn chỉnh và thống nhất công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu trên phạm vi toàn quốc. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra trị giá hải quan, đảm bảo việc áp dụng pháp luật thuế được đồng bộ, chính xác và hạn chế thất thu ngân sách nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Công văn này được áp dụng đối với các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, các Chi cục Hải quan trực thuộc và toàn thể công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xác định trị giá tính thuế hàng hóa nhập khẩu. Đối tượng chịu sự tác động gián tiếp là các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc diện kiểm tra, tham vấn trị giá hải quan.

Kiểm tra trị giá hải quan trong quá trình thông quan

• Yêu cầu công chức hải quan thực hiện kiểm tra chặt chẽ, chi tiết hồ sơ hải quan, đối chiếu thông tin khai báo của doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hiện hành.
• Tập trung rà soát các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn, hoặc các mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu có rủi ro về trị giá để kịp thời phát hiện các trường hợp khai báo trị giá thấp bất thường.

Quy trình xử lý nghi vấn và tổ chức tham vấn trị giá

• Khi phát hiện có nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải thực hiện thông báo nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp bổ sung các chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch mua bán.
• Quá trình tổ chức tham vấn phải được thực hiện khách quan, ghi nhận đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp vào biên bản tham vấn. Công chức hải quan có trách nhiệm phân tích, đánh giá tính hợp lý của các chứng từ thương mại như hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, và các chi phí liên quan đến việc nhập khẩu.

Bác bỏ trị giá khai báo và xác định trị giá tính thuế

• Cơ quan hải quan thực hiện bác bỏ trị giá khai báo trong các trường hợp doanh nghiệp không giải trình được sự bất hợp lý của trị giá khai báo, không cung cấp đầy đủ chứng từ hợp pháp, hoặc thông tin khai báo không phản ánh đúng thực tế giao dịch.
• Sau khi bác bỏ trị giá khai báo, việc xác định trị giá tính thuế mới phải được thực hiện nghiêm ngặt theo đúng trình tự các phương pháp xác định trị giá quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về hải quan hiện hành.

Phối hợp và chuyển thông tin kiểm tra sau thông quan

• Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở để bác bỏ trị giá khai báo ngay trong khâu thông quan nhưng vẫn còn nghi vấn rủi ro cao, cơ quan hải quan thực hiện thông quan theo trị giá khai báo của doanh nghiệp, đồng thời chuyển toàn bộ hồ sơ và thông tin nghi vấn sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiếp tục xác minh, làm rõ.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn 5038/TCHQ-TXNK có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan địa phương nghiêm túc quán triệt, triển khai thực hiện đến từng công chức hải quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và chống gian lận thương mại qua giá.