Giới thiệu về Công văn 513/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ năm 2020

Công văn 513/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ do Tổng cục Quản lý đất đai ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phổ biến trong quá trình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi tắt là Giấy chứng nhận) cho hộ gia đình và cá nhân tại các địa phương. Văn bản tập trung giải quyết các trường hợp phức tạp liên quan đến đất giao không đúng thẩm quyền, sự chênh lệch diện tích đất giữa đo đạc thực tế và giấy tờ pháp lý, cũng như việc xác định nghĩa vụ tài chính.

1. Giải quyết vướng mắc đối với trường hợp đất giao không đúng thẩm quyền

Đối với các trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất do được giao không đúng thẩm quyền, Công văn đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân nhưng vẫn tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật:

• Xác định thời điểm giao đất: Việc xem xét cấp Giấy chứng nhận phải căn cứ vào thời điểm giao đất thực tế trên thực địa, quá trình sử dụng đất liên tục, ổn định và không có tranh chấp.
• Áp dụng quy định pháp luật: Thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại Điều 23 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Các địa phương cần chủ động rà soát, phân loại các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền qua các thời kỳ (trước ngày 15/10/1993, từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2004 và từ ngày 01/7/2004 đến trước ngày 01/7/2014) để áp dụng chính sách thu tiền sử dụng đất phù hợp.
• Xử lý hồ sơ giấy tờ: Trường hợp người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất nhưng biên lai, hóa đơn bị thất lạc hoặc không rõ ràng, cơ quan chức năng cần phối hợp với UBND cấp xã và các đơn vị liên quan để xác minh, đối chiếu sổ sách kế toán hoặc các nguồn tài liệu lưu trữ khác.

2. Xử lý chênh lệch diện tích giữa đo đạc thực tế và giấy tờ pháp lý

Một trong những vướng mắc phổ biến nhất tại các địa phương là sự khác biệt giữa diện tích đất đo đạc thực tế khi cấp đổi, cấp mới Giấy chứng nhận so với diện tích ghi trên giấy tờ cũ. Công văn hướng dẫn xử lý như sau:

• Trường hợp ranh giới thửa đất không thay đổi: Nếu ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với ranh giới tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có tranh chấp với các hộ liền kề thì diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế. Người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích chênh lệch nhiều hơn (nếu có).
• Trường hợp ranh giới thửa đất có thay đổi: Nếu ranh giới thửa đất có sự thay đổi và diện tích đo đạc thực tế lớn hơn diện tích trên giấy tờ, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét, xác định rõ nguyên nhân. Phần diện tích tăng thêm do lấn chiếm hoặc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất phải được xử lý vi phạm hành chính trước khi xem xét cấp Giấy chứng nhận và người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định hiện hành.

3. Xác định nghĩa vụ tài chính khi cấp Giấy chứng nhận

Công văn nhấn mạnh việc xác định nghĩa vụ tài chính phải được thực hiện khách quan, đúng đối tượng và đúng thời điểm:

• Nguyên tắc áp dụng giá đất: Giá đất để tính thu tiền sử dụng đất được xác định tại thời điểm nộp đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị cấp Giấy chứng nhận hoặc thời điểm có quyết định giao đất, công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Miễn, giảm tiền sử dụng đất: Các trường hợp thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền sử dụng đất (như hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu vùng xa, người có công với cách mạng) phải được hướng dẫn kê khai đầy đủ giấy tờ chứng minh để hưởng chính sách ưu đãi theo đúng quy định của pháp luật về thuế và đất đai.

4. Tăng cường trách nhiệm phối hợp của các cơ quan địa phương

Để đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận và hạn chế tình trạng hồ sơ bị tồn đọng, Tổng cục Quản lý đất đai yêu cầu:

• Sở Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tham mưu cho UBND cấp tỉnh ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
• Văn phòng Đăng ký đất đai: Chủ động rà soát, phân loại hồ sơ vướng mắc, không tự ý đặt ra các thủ tục hành chính ngoài quy định. Thực hiện nghiêm túc việc thông báo lý do bằng văn bản cho người dân đối với các trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện giải quyết.
• UBND cấp xã: Chịu trách nhiệm chính trong việc xác nhận nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất và tình trạng tranh chấp đất đai tại địa phương, bảo đảm tính trung thực và chính xác của thông tin xác nhận.