Công văn 5161/TCHQ-TXNK năm 2023 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mặt hàng hóa chất và sản phẩm hóa chất nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ việc thực hiện chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị định số 44/2023/NĐ-CP của Chính phủ trong lĩnh vực hải quan.

- Quy định chung về thuế suất thuế GTGT đối với sản phẩm hóa chất

• Theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn thi hành như Thông tư số 219/2013/TT-BTC, các mặt hàng hóa chất, sản phẩm hóa chất nhập khẩu thông thường chịu mức thuế suất thuế GTGT là 10%, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định cụ thể thuộc đối tượng áp dụng mức thuế suất 5% hoặc không chịu thuế GTGT.
• Việc xác định mức thuế suất thuế GTGT phải căn cứ vào thực tế hàng hóa nhập khẩu, tài liệu kỹ thuật, danh mục hàng hóa và mã số HS của sản phẩm tại thời điểm nhập khẩu.

- Hướng dẫn áp dụng chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị định 44/2023/NĐ-CP

• Tổng cục Hải quan hướng dẫn việc rà soát, đối chiếu các mặt hàng hóa chất nhập khẩu với danh mục hàng hóa không được giảm thuế GTGT ban hành kèm theo Nghị định số 44/2023/NĐ-CP (cụ thể tại các Phụ lục I, II, III).
• Trường hợp sản phẩm hóa chất nhập khẩu có mã số HS và tên gọi thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế tại các Phụ lục của Nghị định số 44/2023/NĐ-CP thì phải áp dụng mức thuế suất thuế GTGT là 10%, không được giảm xuống mức 8%.
• Đối với các mặt hàng hóa chất không thuộc danh mục loại trừ tại các Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 44/2023/NĐ-CP và đang áp dụng mức thuế suất 10% thì được áp dụng mức thuế suất ưu đãi giảm còn 8%.

- Trách nhiệm thực hiện của Cơ quan Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo của doanh nghiệp về tên hàng, mã số HS, bản chất hàng hóa để áp dụng đúng mức thuế suất thuế GTGT theo quy định.
• Hướng dẫn người khai hải quan thực hiện khai báo thống nhất, chính xác mã thuế suất thuế GTGT trên hệ thống thông suốt, tránh tình trạng áp dụng sai lệch chính sách thuế giữa các địa bàn.
• Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình khai sai mã HS hoặc thông tin sản phẩm hóa chất nhằm trục lợi chính sách giảm thuế GTGT của Nhà nước.

- Trách nhiệm và nghĩa vụ của Doanh nghiệp nhập khẩu

• Doanh nghiệp nhập khẩu hóa chất phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo hải quan, bao gồm thành phần hóa học, công dụng, mã số HS và thuế suất thuế GTGT đề nghị áp dụng.
• Chủ động nghiên cứu kỹ các quy định tại Nghị định số 44/2023/NĐ-CP và các Phụ lục kèm theo để xác định chính xác mặt hàng hóa chất của mình có thuộc diện được giảm thuế GTGT xuống 8% hay không.

- Ý nghĩa và tác động thực tiễn của văn bản

• Công văn 5161/TCHQ-TXNK giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật thuế GTGT đối với nhóm hàng hóa chất trên toàn quốc, hạn chế tối đa các tranh chấp, khiếu nại giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp.
• Đảm bảo việc thực thi chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp của Chính phủ được diễn ra minh bạch, đúng đối tượng, đồng thời ngăn ngừa thất thu ngân sách nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.