Giới thiệu chung về Công văn 5167/TCHQ-PC

Công văn 5167/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan đối với các trường hợp vi phạm do ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh Covid-19. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu gặp trở ngại khách quan do các biện pháp phòng chống dịch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 5167/TCHQ-PC bao gồm:

1. Xác định sự kiện bất khả kháng do ảnh hưởng của dịch Covid-19

Tổng cục Hải quan hướng dẫn việc áp dụng quy định về sự kiện bất khả kháng để xem xét không xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật:

• Căn cứ quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết, do phòng vệ chính đáng, do sự kiện bất khả kháng hoặc do tình thế thiết yếu khác thì không bị xử phạt vi phạm hành chính.
• Dịch bệnh Covid-19 và các biện pháp phong tỏa, cách ly y tế, giãn cách xã hội theo chỉ thị của cơ quan có thẩm quyền được coi là sự kiện bất khả kháng nếu chúng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc cá nhân, tổ chức không thể thực hiện nghĩa vụ làm thủ tục hải quan đúng thời hạn quy định.

2. Điều kiện để doanh nghiệp được miễn xử phạt vi phạm hành chính

Để được xem xét không xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi chậm trễ trong lĩnh vực hải quan, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Hành vi vi phạm (như chậm nộp tờ khai hải quan, chậm báo cáo quyết toán, chậm tái xuất hoặc tái nhập hàng hóa) phải xảy ra trong khoảng thời gian chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19.
• Doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép nhưng vẫn không thể khắc phục hoặc thực hiện đúng nghĩa vụ hải quan do các trở ngại khách quan từ dịch bệnh.

3. Hồ sơ và tài liệu chứng minh sự kiện bất khả kháng

Doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp để chứng minh việc chậm trễ là do nguyên nhân bất khả kháng:

• Quyết định hoặc văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc áp dụng các biện pháp cách ly y tế, phong tỏa khu vực, hoặc giãn cách xã hội đối với địa bàn nơi doanh nghiệp đặt trụ sở, nhà xưởng hoặc nơi cư trú của người đại diện theo pháp luật, nhân viên trực tiếp thực hiện thủ tục hải quan.
• Văn bản xác nhận của chính quyền địa phương hoặc cơ quan y tế về việc doanh nghiệp có ca nhiễm (F0), ca tiếp xúc gần (F1) phải cách ly tập trung hoặc cách ly tại chỗ, dẫn đến việc ngưng trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thủ tục hải quan.
• Các tài liệu, chứng cứ khách quan khác chứng minh mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa dịch bệnh Covid-19 và hành vi chậm trễ thực hiện thủ tục hải quan.

4. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan các cấp

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Chủ động rà soát, kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ của từng trường hợp cụ thể để xem xét, quyết định việc không xử phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và hướng dẫn tại công văn này.
• Đảm bảo việc giải quyết thủ tục được thực hiện khách quan, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp phục hồi sản xuất, kinh doanh sau đại dịch, tránh gây phiền hà hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.
• Nghiêm cấm các hành vi lợi dụng dịch bệnh Covid-19 để cố ý trì hoãn, trốn tránh thực hiện nghĩa vụ hải quan hoặc hợp thức hóa các hành vi vi phạm pháp luật hải quan cố ý.