Giới thiệu về Công văn 5173/TCT-CS năm 2023

Công văn 5173/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2023 hướng dẫn về việc xác định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp làm rõ ranh giới giữa hoạt động sản xuất chế biến thông thường và hoạt động chế biến khoáng sản vốn bị hạn chế ưu đãi thuế theo quy định pháp luật hiện hành.

Quy định pháp luật về loại trừ ưu đãi thuế TNDN đối với khoáng sản

• Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành (như Nghị định số 218/2013/NĐ-CP, Thông tư số 78/2014/TT-BTC), ưu đãi thuế TNDN (bao gồm thuế suất ưu đãi, miễn thuế, giảm thuế) không áp dụng đối với thu nhập từ hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản.
• Quy định loại trừ này nhằm hạn chế việc khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên không tái tạo và điều tiết nguồn thu ngân sách nhà nước từ các hoạt động khai thác tài nguyên.

Xác định tính chất của hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo

• Căn cứ quy định của Luật Khoáng sản, hoạt động chế biến khoáng sản là quá trình phân loại, làm giàu quặng, nghiền, sàng, tuyển và các hoạt động khác để làm tăng giá trị của khoáng sản đã khai thác nhưng không làm thay đổi bản chất hóa học của khoáng sản đó.
• Hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo từ đá (nghiền đá thành cát) thực chất là quá trình cơ học bao gồm nghiền, sàng, phân loại đá thành các hạt có kích thước nhỏ hơn (cát). Quá trình này không làm thay đổi bản chất vật lý, hóa học cốt lõi của đá nguyên liệu ban đầu.
• Do đó, hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo được phân loại vào nhóm hoạt động chế biến khoáng sản theo quy định của pháp luật về khoáng sản.

Kết luận về ưu đãi thuế đối với sản xuất cát nghiền nhân tạo

• Vì hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo thuộc nhóm chế biến khoáng sản, thu nhập phát sinh từ hoạt động này không được hưởng các ưu đãi về thuế TNDN (như thuế suất ưu đãi 10%, 17% hoặc miễn, giảm thuế theo diện dự án đầu tư mới hoặc dự án đầu tư mở rộng).
• Doanh nghiệp có hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo phải thực hiện kê khai và nộp thuế TNDN theo thuế suất phổ thông đối với phần thu nhập phát sinh từ hoạt động này.
• Trường hợp doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động kinh doanh khác nhau, doanh nghiệp có trách nhiệm hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động sản xuất cát nghiền nhân tạo để kê khai nộp thuế đúng quy định.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan thuế địa phương

• Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ vào hồ sơ thực tế của doanh nghiệp để xác định nghĩa vụ thuế.
• Trong trường hợp cần thiết, cơ quan thuế địa phương cần chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại địa phương (như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng) để xác định rõ quy trình công nghệ, tính chất sản phẩm và nguồn gốc nguyên liệu của doanh nghiệp, từ đó áp dụng chính sách thuế TNDN chính xác và đúng pháp luật.