Tóm tắt Công văn 525/HTQTCT-HT năm 2018 hướng dẫn cách ghi thành phần dân tộc

Công văn 525/HTQTCT-HT do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc và hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất cho các cơ quan đăng ký hộ tịch trên cả nước về cách ghi thành phần dân tộc của công dân trong giấy tờ hộ tịch, đặc biệt là khi đăng ký khai sinh. Dưới đây là các nội dung hướng dẫn chi tiết và cốt lõi của văn bản này:

- Nguyên tắc xác định thành phần dân tộc cho trẻ em khi đăng ký khai sinh

• Thành phần dân tộc của con được xác định theo thỏa thuận của cha mẹ đẻ. Thỏa thuận này phải được thể hiện rõ ràng, tự nguyện và thống nhất trong Tờ khai đăng ký khai sinh.
• Trong trường hợp cha và mẹ không thỏa thuận được hoặc không có thỏa thuận về việc xác định dân tộc cho con, thì thành phần dân tộc của con sẽ được xác định theo tập quán của địa phương hoặc theo tập quán của dân tộc của người cha hoặc người mẹ.
• Đối với trường hợp trẻ em sinh ra ngoài giá thú (chưa xác định được người cha), thành phần dân tộc của con được xác định theo dân tộc của người mẹ đẻ.

- Hướng dẫn ghi thành phần dân tộc có yếu tố nước ngoài

• Trường hợp trẻ em có cha hoặc mẹ là người nước ngoài, người còn lại là công dân Việt Nam: Nếu cha mẹ lựa chọn quốc tịch Việt Nam cho con, thành phần dân tộc của con được xác định theo dân tộc của người cha hoặc người mẹ là công dân Việt Nam.
• Trường hợp cha mẹ lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con, việc đăng ký hộ tịch được thực hiện theo quy định pháp luật về hộ tịch có yếu tố nước ngoài, phần ghi dân tộc có thể ghi theo thông tin dân tộc/quốc tịch của nước ngoài tương ứng nếu có giấy tờ chứng minh hợp pháp.

- Yêu cầu đối với công chức làm công tác hộ tịch tại địa phương

• Công chức tư pháp - hộ tịch có trách nhiệm giải thích rõ ràng, đầy đủ cho người dân về quyền và nghĩa vụ trong việc tự nguyện lựa chọn, quyết định thành phần dân tộc cho con theo quy định của Bộ luật Dân sự.
• Tuyệt đối không được tự ý áp đặt, gợi ý hoặc tự ghi thành phần dân tộc của trẻ khi chưa có sự đồng thuận hoặc yêu cầu từ phía cha mẹ hoặc người đi đăng ký khai sinh.
• Tên dân tộc phải được ghi chính xác, đầy đủ theo Danh mục các dân tộc Việt Nam do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố (gồm 54 dân tộc), không được viết tắt hoặc tự ý thay đổi tên gọi của các dân tộc.

- Quy định về việc thay đổi, cải chính thành phần dân tộc

• Việc thay đổi, cải chính thành phần dân tộc trong sổ hộ tịch và giấy tờ hộ tịch của cá nhân chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ pháp lý theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Hộ tịch.
• Cơ quan đăng ký hộ tịch chỉ giải quyết yêu cầu cải chính dân tộc khi phát hiện có sai sót của công chức làm công tác hộ tịch trong quá trình ghi chép trước đây, hoặc khi có quyết định công nhận lại dân tộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.