Giới thiệu chung về Công văn 5279/TXNK-TGHQ

Công văn 5279/TXNK-TGHQ được ban hành bởi Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nghiệp vụ áp dụng quy định về trị giá hải quan giữa các Chi cục Hải quan địa phương, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hạn chế gian lận thương mại qua giá.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 5279/TXNK-TGHQ

1. Nguyên tắc kiểm tra và bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp

Công văn hướng dẫn chi tiết về các trường hợp cơ quan hải quan có quyền nghi vấn và bác bỏ trị giá khai báo của người khai hải quan:

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trị giá khai báo dựa trên nguyên tắc tự khai tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, kết hợp với việc đối chiếu thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan.
• Các trường hợp bác bỏ trị giá khai báo phải dựa trên cơ sở chứng cứ rõ ràng, cụ thể như: người khai hải quan không nộp đủ hồ sơ chứng minh, thông tin trên chứng từ mâu thuẫn trực tiếp với nhau, hoặc mức giá khai báo thấp hơn rõ rệt so với mức giá của hàng hóa giống hệt hoặc tương tự trong cơ sở dữ liệu mà không có lý do chính đáng.
• Việc bác bỏ phải được lập biên bản và thông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp theo đúng trình tự thủ tục quy định.

2. Quy trình tổ chức tham vấn trị giá hải quan

Để giải quyết các nghi vấn về trị giá khai báo, quy trình tham vấn cần được thực hiện chặt chẽ:

• Cơ quan hải quan phải gửi thông báo nghi vấn cho doanh nghiệp, trong đó nêu rõ các điểm nghi vấn và yêu cầu cung cấp tài liệu chứng minh liên quan đến giao dịch mua bán.
• Quá trình tham vấn trực tiếp phải được ghi nhận bằng biên bản tham vấn, thể hiện đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và nhận định của công chức hải quan đối với từng tài liệu, chứng từ được xuất trình.
• Trường hợp doanh nghiệp không đến tham vấn hoặc không cung cấp được tài liệu chứng minh hợp pháp trong thời hạn quy định, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp quy định.

3. Phương pháp xác định trị giá hải quan khi bác bỏ trị giá khai báo

Khi trị giá khai báo bị bác bỏ, việc xác định trị giá hải quan mới phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự các phương pháp xác định trị giá:

• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, phương pháp trị giá khấu trừ, phương pháp trị giá tính toán cho đến phương pháp suy luận.
• Không được tự ý nhảy cóc hoặc bỏ qua các phương pháp nếu chưa chứng minh được phương pháp trước đó không thể áp dụng do thiếu thông tin hoặc dữ liệu không đủ độ tin cậy.
• Mọi căn cứ, dữ liệu sử dụng để xác định trị giá hải quan theo phương pháp mới phải được lưu trữ đầy đủ trong hồ sơ hải quan để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan.

4. Sử dụng và cập nhật hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Công văn nhấn mạnh vai trò của hệ thống thông tin dữ liệu trong việc quản lý trị giá:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên cập nhật thông tin về các tờ khai hải quan đã được chấp nhận trị giá hoặc đã bị bác bỏ vào hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan (GTT02).
• Sử dụng hiệu quả nguồn thông tin từ hệ thống để phân tích rủi ro, phát hiện kịp thời các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá nhằm trốn thuế.
• Đảm bảo tính chính xác và tính cập nhật của dữ liệu để làm cơ sở tham chiếu tin cậy cho toàn ngành hải quan.

5. Trách nhiệm chỉ đạo và thực thi của cơ quan hải quan các cấp

Để đảm bảo tính thống nhất trong toàn ngành, Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu:

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, giám sát công tác kiểm tra trị giá hải quan tại các Chi cục trực thuộc, không để xảy ra tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.
• Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ công chức làm công tác trị giá hải quan để nhận diện nhanh chóng các hành vi gian lận thương mại qua giá.
• Xử lý nghiêm các trường hợp công chức hải quan sách nhiễu, kéo dài thời gian thông quan hàng hóa trái quy định khi thực hiện tham vấn trị giá.