Giới thiệu chung về Công văn 5635/TCHQ-GSQL

Công văn 5635/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành vào năm 2017 nhằm giải quyết và hướng dẫn thủ tục chấm dứt hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế đối với các doanh nghiệp không còn đủ điều kiện hoạt động hoặc chủ động xin dừng kinh doanh. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp các Cục Hải quan địa phương thống nhất phương án xử lý hàng hóa tồn kho, quyết toán thuế và thu hồi giấy phép theo đúng quy định pháp luật.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Quyết định chấm dứt hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế trong văn bản này được thực hiện dựa trên các cơ sở pháp lý sau:

• Luật Hải quan năm 2014 quy định về công tác quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và hoạt động của cửa hàng miễn thuế.
• Nghị định số 68/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về điều kiện cấp, tạm dừng, đình chỉ và chấm dứt hoạt động của cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế.
• Đơn đề nghị chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp hoặc biên bản kiểm tra, phát hiện vi phạm điều kiện kinh doanh của cơ quan hải quan có thẩm quyền.

Quy trình xử lý khi chấm dứt hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế

Để đảm bảo quản lý chặt chẽ, tránh thất thu thuế và ngăn chặn tình trạng thẩm lậu hàng miễn thuế vào thị trường nội địa, quy trình chấm dứt hoạt động được thực hiện qua các bước sau:

• Kiểm kê và chốt số liệu tồn kho: Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp phối hợp với doanh nghiệp tiến hành kiểm kê thực tế toàn bộ lượng hàng hóa miễn thuế còn tồn đọng tại cửa hàng và kho chứa hàng miễn thuế tại thời điểm dừng hoạt động.
• Phương án xử lý hàng hóa tồn kho: Doanh nghiệp phải xử lý dứt điểm lượng hàng tồn kho bằng các hình thức: tái xuất trả lại cho đối tác nước ngoài; chuyển nhượng sang cửa hàng miễn thuế khác đang hoạt động hợp pháp; hoặc chuyển mục đích sử dụng sang tiêu thụ nội địa (phải kê khai và nộp đủ các loại thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng theo quy định).
• Báo cáo quyết toán và thanh khoản: Doanh nghiệp thực hiện nộp báo cáo quyết toán tình hình xuất - nhập - tồn kho hàng hóa miễn thuế cho cơ quan hải quan. Cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, xác nhận doanh nghiệp đã hoàn thành mọi nghĩa vụ về thuế và thủ tục hải quan.
• Thu hồi giấy phép: Tổng cục Hải quan ban hành quyết định chính thức về việc thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế của doanh nghiệp.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Văn bản phân định rõ ràng trách nhiệm của từng bên trong quá trình thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động:

• Đối với doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa cho đến khi được xử lý xong; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và thủ tục hải quan; phối hợp chặt chẽ với cơ quan giám sát.
• Đối với Cục Hải quan địa phương: Chỉ đạo Chi cục Hải quan trực tiếp giám sát chặt chẽ quá trình thanh lý hàng hóa; thực hiện niêm phong kho bãi; kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ quyết toán thuế và báo cáo kết quả về Tổng cục Hải quan.
• Đối với Tổng cục Hải quan: Xem xét hồ sơ báo cáo từ địa phương, ban hành quyết định chấm dứt hoạt động và thực hiện xóa tên doanh nghiệp khỏi danh sách các cơ sở đủ điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế trên hệ thống thông tin quốc gia.

Ý nghĩa của văn bản

Công văn 5635/TCHQ-GSQL góp phần tăng cường tính minh bạch, chặt chẽ trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh đặc thù này. Việc hướng dẫn chi tiết quy trình chấm dứt hoạt động giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời ngăn ngừa các hành vi trục lợi chính sách thuế, đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật hải quan Việt Nam.