Giới thiệu về Công văn 5859/TCHQ-GSQL

Công văn 5859/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm chấn chỉnh và tăng cường công tác quản lý đối với hàng hóa nhập khẩu được đưa về bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm ngăn ngừa tình trạng doanh nghiệp tự ý đưa hàng hóa chưa thông quan ra tiêu thụ trên thị trường.

Điều kiện đưa hàng hóa về bảo quản

Để được cơ quan hải quan chấp thuận cho đưa hàng hóa về bảo quản tại kho bãi riêng, người khai hải quan phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Địa điểm bảo quản hợp pháp: Phải là kho, bãi thuộc sở hữu của doanh nghiệp hoặc kho thuê có hợp đồng thuê kho hợp pháp, còn hiệu lực. Địa điểm này phải có địa chỉ rõ ràng, có tường rào ngăn cách với khu vực xung quanh để đảm bảo khả năng giám sát của cơ quan hải quan.
• Văn bản đề nghị: Doanh nghiệp phải nộp văn bản đề nghị đưa hàng về bảo quản theo đúng mẫu quy định, trong đó cam kết tự chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc bảo quản nguyên trạng hàng hóa.
• Chứng từ kiểm tra chuyên ngành: Phải xuất trình giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành (kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, an toàn thực phẩm) có xác nhận tiếp nhận của cơ quan kiểm tra có thẩm quyền.

Trách nhiệm của người khai hải quan

Công văn quy định rõ nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp trong suốt thời gian đưa hàng về bảo quản:

• Giữ nguyên trạng hàng hóa: Doanh nghiệp chỉ được phép lưu giữ hàng hóa tại địa điểm đã đăng ký và được cơ quan hải quan chấp thuận. Tuyệt đối không được mở niêm phong hải quan (nếu có), không được bán, chuyển nhượng, tiêu dùng hoặc đưa hàng hóa vào sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa có quyết định thông quan chính thức.
• Thời hạn nộp kết quả kiểm tra: Trong thời hạn quy định kể từ ngày đưa hàng về bảo quản, doanh nghiệp có nghĩa vụ chủ động đôn đốc cơ quan kiểm tra và nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành cho Chi cục Hải quan nơi mở tờ khai để hoàn thành thủ tục thông quan.
• Hợp tác giám sát: Tạo mọi điều kiện thuận lợi cho công chức hải quan thực hiện việc kiểm tra, giám sát đột xuất hoặc định kỳ tại địa điểm bảo quản hàng hóa khi có yêu cầu.

Trách nhiệm giám sát và xử lý của cơ quan Hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc quy trình giám sát sau:

• Kiểm tra thực tế kho bãi: Trong trường hợp cần thiết hoặc phát hiện dấu hiệu rủi ro, cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra thực tế địa điểm bảo quản trước khi phê duyệt yêu cầu của doanh nghiệp.
• Cập nhật thông tin hệ thống: Ghi nhận đầy đủ, chính xác thông tin về địa điểm bảo quản, thời gian đưa hàng về và thời hạn phải nộp kết quả kiểm tra lên hệ thống thông tin quản lý của ngành hải quan để theo dõi tập trung.
• Giám sát thời hạn và kiểm tra đột xuất: Theo dõi sát sao thời hạn nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành. Nếu quá thời hạn quy định mà doanh nghiệp chưa nộp kết quả và không có lý do chính đáng, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất địa điểm bảo quản.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp tự ý tẩu tán hàng hóa, đưa hàng hóa ra lưu thông khi chưa được thông quan, hoặc không bảo quản đúng địa điểm đã đăng ký, cơ quan hải quan sẽ lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt nghiêm theo quy định và áp dụng biện pháp chế tài không cho phép doanh nghiệp đó được đưa hàng về bảo quản trong các lần nhập khẩu tiếp theo.

Cơ chế phối hợp liên ngành

Để tối ưu hóa công tác quản lý, Công văn 5859/TCHQ-GSQL nhấn mạnh việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan kiểm tra chuyên ngành:

• Trao đổi thông tin: Thiết lập kênh thông tin nhanh chóng để đối chiếu tình hình thực hiện kiểm tra của doanh nghiệp, phát hiện sớm các trường hợp cố tình kéo dài thời gian hoặc không thực hiện kiểm tra.
• Xử lý hàng hóa không đạt chất lượng: Đối với các lô hàng có kết quả kiểm tra không đạt yêu cầu nhập khẩu, cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để buộc doanh nghiệp phải thực hiện tái xuất hoặc tiêu hủy theo đúng quy định, giám sát chặt chẽ quá trình tiêu hủy/tái xuất để ngăn chặn hàng hóa thẩm lậu vào thị trường nội địa.