Tóm tắt Công văn 5864/CT-TTHT năm 2013 về Thuế thu nhập cá nhân đối với khoản tiền thuê nhà do người sử dụng lao động trả thay

Công văn số 5864/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2013 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng, giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản lợi ích về nhà ở do người sử dụng lao động chi trả hộ cho người lao động.

1. Nguyên tắc tính thuế TNCN đối với tiền thuê nhà trả thay

Theo hướng dẫn của Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh dựa trên các quy định pháp luật về thuế TNCN hiện hành, khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có) do đơn vị sử dụng lao động trả thay cho người lao động được xác định là khoản lợi ích chịu thuế TNCN. Tuy nhiên, khoản thu nhập này không tính toàn bộ vào thu nhập chịu thuế mà bị khống chế theo tỷ lệ quy định:

• Khoản tiền thuê nhà do người sử dụng lao động trả thay được tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực tế trả thay nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh (chưa bao gồm tiền thuê nhà) tại đơn vị sử dụng lao động.
• Phần chi phí tiền thuê nhà vượt quá ngưỡng 15% tổng thu nhập chịu thuế nêu trên sẽ không phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
• Quy định khống chế này áp dụng đồng thời cho cả đối tượng người lao động là cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú tại Việt Nam.

2. Phương pháp xác định tổng thu nhập chịu thuế làm căn cứ tính giới hạn 15%

Để áp dụng chính xác tỷ lệ khống chế 15%, doanh nghiệp và người lao động cần thực hiện các bước xác định nguồn thu nhập như sau:

• Tổng thu nhập chịu thuế làm căn cứ tính toán là toàn bộ các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập có tính chất tiền lương, tiền công phát sinh tại đơn vị chi trả trong kỳ tính thuế.
• Thu nhập làm căn cứ tính toán này tuyệt đối không bao gồm chính khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo do người sử dụng lao động trả thay.
• Công thức xác định phần tiền thuê nhà tính vào thu nhập chịu thuế được áp dụng: Số tiền thuê nhà tính thuế = Min (Tiền thuê nhà thực tế trả thay, 15% x [Tổng thu nhập chịu thuế - Tiền thuê nhà thực tế trả thay]).

3. Trách nhiệm của tổ chức chi trả thu nhập (Doanh nghiệp)

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kê khai, khấu trừ thuế:

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN của người lao động đối với cả phần thu nhập bằng tiền và các khoản lợi ích bằng hiện vật hoặc trả thay (bao gồm tiền thuê nhà đã quy đổi theo đúng tỷ lệ khống chế) trước khi thực hiện chi trả thu nhập cho người lao động.
• Để khoản chi phí thuê nhà trả thay được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp bao gồm: Hợp đồng thuê nhà, hóa đơn tài chính (nếu thuê của tổ chức), chứng từ nộp thuế thay (nếu thuê của cá nhân) và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
• Trường hợp doanh nghiệp ký hợp đồng lao động nhận lương nét (lương không bao gồm thuế), doanh nghiệp phải thực hiện quy đổi thu nhập không bao gồm thuế sang thu nhập làm căn cứ tính thuế theo quy định trước khi áp dụng tỷ lệ khống chế 15% đối với tiền thuê nhà.

4. Hiệu lực thi hành và phạm vi áp dụng

Nội dung hướng dẫn tại Công văn 5864/CT-TTHT được áp dụng thống nhất cho các tổ chức, cá nhân trả thu nhập và người nộp thuế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Các quy định này đồng bộ với hướng dẫn tại Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính về thuế thu nhập cá nhân.