Tóm tắt Công văn 5912/TCHQ-GSQL năm 2013 về xử lý hàng tồn đọng tại công ty chuyển phát nhanh

Công văn 5912/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc và thống nhất quy trình xử lý đối với hàng hóa tồn đọng tại kho của các doanh nghiệp dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp giải phóng lượng hàng hóa ùn ứ, tối ưu hóa diện tích kho bãi và đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

1. Xác định và phân loại hàng hóa tồn đọng

Văn bản hướng dẫn cụ thể về việc rà soát, phân loại các nhóm hàng hóa lưu giữ tại kho của doanh nghiệp chuyển phát nhanh quá thời hạn quy định:

• Hàng hóa quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu nhưng không có người nhận hoặc người nhận từ chối nhận hàng.
• Hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu hoặc không đủ điều kiện nhập khẩu theo quy định của pháp luật.
• Hàng hóa là quà biếu, quà tặng, hành lý gửi trước hoặc gửi sau chuyến đi của người xuất nhập cảnh bị bỏ lại hoặc không xác định được chủ sở hữu.

2. Quy trình và biện pháp xử lý hàng tồn đọng

Tổng cục Hải quan đưa ra các phương án xử lý cụ thể đối với từng loại hàng hóa tồn đọng nhằm đảm bảo tính pháp lý và tránh lãng phí:

• Tái xuất hàng hóa: Khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chuyển phát nhanh thực hiện thủ tục tái xuất trả lại cho người gửi đối với những lô hàng không có người nhận hoặc người nhận từ chối nhận, với điều kiện hàng hóa đó không vi phạm các quy định cấm của pháp luật Việt Nam.
• Thanh lý, bán đấu giá: Đối với hàng hóa còn giá trị sử dụng và được phép nhập khẩu, cơ quan hải quan phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành thành lập Hội đồng định giá và tổ chức bán đấu giá sung công quỹ nhà nước theo quy định.
• Tiêu hủy hàng hóa: Áp dụng bắt buộc đối với hàng hóa đã bị hư hỏng, hết hạn sử dụng, hàng giả, hàng nhái, hàng gây ô nhiễm môi trường hoặc hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu không thể tái xuất. Chi phí tiêu hủy do doanh nghiệp chuyển phát nhanh hoặc chủ hàng chịu trách nhiệm chi trả theo quy định.

3. Trách nhiệm của các bên liên quan

Để quá trình xử lý diễn ra nhanh chóng và đúng pháp luật, Công văn 5912/TCHQ-GSQL phân định rõ trách nhiệm của từng đơn vị:

• Đối với doanh nghiệp chuyển phát nhanh: Có trách nhiệm thường xuyên rà soát, thống kê, phân loại hàng hóa tồn đọng tại kho của mình; thông báo kịp thời cho cơ quan hải quan và người nhận hoặc người gửi; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc thực hiện các quyết định xử lý như tái xuất, tiêu hủy hoặc bàn giao thanh lý.
• Đối với cơ quan Hải quan địa phương: Chủ trì, phối hợp với doanh nghiệp và các cơ quan chức năng trên địa bàn để kiểm tra thực tế hàng hóa, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và ra quyết định xử lý đối với từng lô hàng tồn đọng; giám sát chặt chẽ quá trình tiêu hủy hoặc tái xuất hàng hóa để tránh gian lận thương mại.

4. Ý nghĩa và tác động của văn bản

Việc ban hành Công văn 5912/TCHQ-GSQL đã tháo gỡ nhiều khó khăn vướng mắc cho cả cơ quan hải quan và các doanh nghiệp chuyển phát nhanh trong việc giải quyết lượng hàng hóa tồn đọng kéo dài. Quy định này không chỉ giúp giải phóng không gian kho bãi cho doanh nghiệp, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi phát sinh mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn các hành vi lợi dụng dịch vụ chuyển phát nhanh để buôn lậu hoặc vận chuyển hàng cấm vào Việt Nam.