Tóm tắt Công văn 5325/TCHQ-GSQL năm 2013 về xử lý hàng hóa tồn đọng tại cảng biển

Công văn 5325/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết triệt để tình trạng hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển, đặc biệt là các loại phế liệu, chất thải có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và hàng hóa quá thời hạn làm thủ tục hải quan.

1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng

Văn bản tập trung vào việc giải quyết các vướng mắc trong quá trình xử lý hàng hóa tồn đọng quá 90 ngày kể từ ngày hàng đến cảng dỡ hàng mà không có người đến nhận hoặc từ chối nhận hàng. Mục tiêu chính là giải phóng mặt bằng cảng biển, giảm tải cho các kho bãi và ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường từ các lô hàng phế liệu, chất thải nguy hại.

2. Quy trình phân loại và kiểm kê hàng hóa tồn đọng

• Xác định thời hạn tồn đọng: Cơ quan Hải quan phối hợp với doanh nghiệp cảng để rà soát, lập danh sách các lô hàng đã quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày đến cảng nhưng chưa làm thủ tục hải quan.
• Thông báo tìm chủ hàng: Thực hiện thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và niêm yết tại trụ sở chi cục hải quan để chủ hàng hoặc người đại diện hợp pháp đến nhận hàng và làm thủ tục theo quy định.
• Kiểm kê thực tế: Thành lập Hội đồng kiểm kê để tiến hành mở container, kiểm tra thực tế hàng hóa, xác định số lượng, chủng loại, tình trạng chất lượng và giá trị ước tính của hàng hóa tồn đọng.

3. Phương án xử lý đối với từng nhóm hàng hóa cụ thể

• Đối với hàng hóa là phế liệu, chất thải nguy hại: Yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với các lô hàng không đủ điều kiện nhập khẩu hoặc gây ô nhiễm môi trường. Trường hợp không xác định được hãng tàu hoặc hãng tàu không thực hiện, tiến hành tiêu hủy theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Đối với hàng hóa có giá trị thương mại: Tiến hành tịch thu sung công quỹ nhà nước và tổ chức bán đấu giá công khai theo quy định của pháp luật để thu hồi chi phí lưu kho bãi, chi phí vận chuyển và nộp ngân sách.
• Đối với hàng hóa hư hỏng, không còn giá trị sử dụng: Hội đồng xử lý hàng tồn đọng quyết định phương án tiêu hủy nhanh chóng để tránh phát sinh thêm chi phí lưu kho bãi.

4. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan

Công văn nhấn mạnh vai trò chủ trì của cơ quan Hải quan trong việc phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp kinh doanh cảng biển, các hãng tàu vận chuyển và cơ quan quản lý môi trường địa phương. Sự phối hợp này nhằm đảm bảo quy trình xử lý được thực hiện nhanh chóng, đúng thủ tục pháp lý và không gây ách tắc tại các cảng biển lớn.

5. Chế độ báo cáo và tổ chức thực hiện

Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm báo cáo định kỳ về Tổng cục Hải quan kết quả xử lý hàng tồn đọng, bao gồm số lượng container đã giải tỏa, số tiền thu được từ bán đấu giá và các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền để kịp thời có hướng dẫn giải quyết.