Ngày 24 tháng 12 năm 2014, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn số 5944/TCT-PC hướng dẫn về việc xử lý đối với khoản chi phí hoa hồng trả cho nhà phân phối trong mạng lưới bán hàng đa cấp. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động bán hàng đa cấp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp hợp pháp tại Việt Nam, các cá nhân tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp (nhà phân phối) nhận thu nhập từ hoa hồng, tiền thưởng, và các cơ quan thuế các cấp thực hiện công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra thuế.

Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với chi phí hoa hồng đa cấp

• Khoản chi hoa hồng, tiền thưởng và các lợi ích kinh tế khác chi trả cho nhà phân phối được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng các điều kiện thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
• Đối với các khoản chi hoa hồng môi giới, chi hoa hồng cho nhà phân phối trực tiếp liên quan đến việc đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa, doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ theo quy định của Luật Thuế TNDN.
• Doanh nghiệp phải lập bảng kê, hợp đồng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên để làm căn cứ giải trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.

Nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của nhà phân phối

• Doanh nghiệp bán hàng đa cấp có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả hoa hồng, tiền thưởng hoặc các lợi ích kinh tế khác cho cá nhân tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp.
• Tỷ lệ khấu trừ và phương pháp kê khai thuế được thực hiện theo quy định pháp luật về thuế TNCN đối với cá nhân làm đại lý bán hàng hóa hoặc cá nhân kinh doanh tại thời điểm phát sinh thu nhập.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ cấp chứng từ khấu trừ thuế cho cá nhân và thực hiện kê khai, nộp số thuế đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước theo đúng thời hạn quy định.

Yêu cầu về hồ sơ, chứng từ minh chứng

• Hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp được ký kết hợp pháp giữa doanh nghiệp và nhà phân phối, trong đó quy định rõ mức hoa hồng, tiền thưởng và các điều kiện được hưởng.
• Chương trình, quy chế trả thưởng của doanh nghiệp đã được đăng ký và phê duyệt bởi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.
• Bảng kê chi tiết doanh số bán hàng và số tiền hoa hồng, tiền thưởng tương ứng được chia cho từng nhà phân phối trong kỳ.
• Chứng từ chi tiền (phiếu chi hoặc chứng từ thanh toán qua ngân hàng) thể hiện rõ số tiền thực trả sau khi đã khấu trừ thuế TNCN theo quy định.

Hiệu lực và hướng dẫn thực hiện

Công văn 5944/TCT-PC có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm căn cứ vào hướng dẫn tại công văn này và các văn bản quy phạm pháp luật về thuế liên quan để hướng dẫn doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện thống nhất, đúng quy định của pháp luật.