Công văn 6110/TCHQ-GSQL năm 2023 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh. Văn bản này hướng tới việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đồng thời tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho các doanh nghiệp chuyển phát nhanh trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ.

Dưới đây là tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung cốt lõi của Công văn 6110/TCHQ-GSQL:

- Quy định về phân nhóm và khai báo hải quan đối với hàng hóa chuyển phát nhanh

• Hàng hóa gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh phải được phân nhóm chính xác theo quy định pháp luật hiện hành (bao gồm các nhóm hàng hóa là tài liệu, chứng từ không có giá trị thương mại; hàng hóa có trị giá thấp được miễn thuế; và hàng hóa phải nộp thuế hoặc thuộc diện quản lý chuyên ngành).
• Doanh nghiệp chuyển phát nhanh có trách nhiệm khai báo đầy đủ, chính xác các thông tin trên hệ thống thông tin dữ liệu điện tử của hải quan trước khi hàng hóa đến cửa khẩu.
• Yêu cầu đối chiếu chặt chẽ thông tin trên bản lược khai hàng hóa (manifest) với tờ khai hải quan để đảm bảo tính thống nhất, tránh tình trạng gian lận thương mại hoặc khai sai chủng loại hàng hóa.

- Quy trình kiểm tra, giám sát hải quan bằng hệ thống soi chiếu

• Tăng cường áp dụng phương thức quản lý rủi ro thông qua việc sử dụng máy soi chiếu hiện đại đối với toàn bộ hành lý, bưu gửi, kiện hàng vận chuyển qua đường chuyển phát nhanh.
• Đối với các lô hàng có nghi vấn sau khi soi chiếu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành chuyển luồng để kiểm tra thực tế hàng hóa theo đúng quy định.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ chuyển phát nhanh phải bố trí mặt bằng, nhân lực và phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong quá trình vận hành máy soi và thực hiện kiểm tra thực tế.

- Quản lý đối với hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành

• Hàng hóa thuộc danh mục kiểm tra chuyên ngành (về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, văn hóa phẩm...) gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh bắt buộc phải thực hiện đầy đủ các thủ tục kiểm tra theo quy định của pháp luật chuyên ngành trước khi được thông quan.
• Cơ quan hải quan chỉ quyết định thông quan hoặc giải phóng hàng khi nhận được kết quả kiểm tra đạt yêu cầu từ cơ quan kiểm tra chuyên ngành hoặc thông báo miễn kiểm tra theo quy định.
• Nghiêm cấm việc lợi dụng loại hình chuyển phát nhanh để vận chuyển hàng hóa thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp dịch vụ chuyển phát nhanh

• Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của hàng hóa do mình vận chuyển, khai báo hải quan thay cho chủ hàng (trong trường hợp được ủy quyền).
• Đảm bảo cơ sở hạ tầng, kho bãi lưu giữ hàng hóa chuyển phát nhanh đáp ứng đầy đủ các điều kiện giám sát hải quan theo quy định của pháp luật.
• Cung cấp kịp thời, đầy đủ các chứng từ, tài liệu liên quan đến lô hàng khi có yêu cầu kiểm tra đột xuất hoặc thanh tra, kiểm tra sau thông quan từ phía cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan chuyển phát nhanh thực hiện đúng, thống nhất các hướng dẫn tại Công văn này, tránh việc tự ý đặt ra các thủ tục gây phiền hà cho doanh nghiệp.
• Tăng cường công tác phối hợp liên ngành nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển chất cấm qua đường chuyển phát nhanh.
• Thường xuyên rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh trên địa bàn quản lý để có biện pháp phân luồng, kiểm tra phù hợp với mức độ tuân thủ pháp luật của từng doanh nghiệp.