Tóm tắt Công văn 6769/TCHQ-TXNK năm 2016 về áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ quá hạn

Công văn 6769/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất, hiệu quả các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế đối với các khoản nợ thuế quá hạn của doanh nghiệp. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết các quy định và hướng dẫn cốt lõi của văn bản này:

1. Đối tượng và điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế

Văn bản xác định rõ các trường hợp cơ quan hải quan phải tiến hành áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế có hành vi vi phạm nghĩa vụ tài chính, bao gồm:

• Người nộp thuế có tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nợ quá hạn quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp thuế theo quy định của pháp luật.
• Người nộp thuế có hành vi tẩu tán tài sản, bỏ trốn nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước.
• Các trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong thời hạn ghi trên quyết định xử phạt của cơ quan hải quan hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Các biện pháp cưỡng chế nợ thuế được áp dụng

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc và đúng trình tự các biện pháp cưỡng chế theo quy định của Luật Quản lý thuế, bao gồm:

• Trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản: Yêu cầu các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế để nộp vào ngân sách nhà nước. Trường hợp tài khoản không đủ số dư thì tiến hành phong tỏa tài khoản.
• Khấu trừ một phần thu nhập: Áp dụng đối với cá nhân bị cưỡng chế đang làm việc tại các cơ quan, tổ chức và có nguồn thu nhập hợp pháp.
• Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu: Đây là biện pháp mạnh mẽ và phổ biến trong lĩnh vực hải quan, đình chỉ việc thông quan hàng hóa của doanh nghiệp nợ thuế cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Ngừng sử dụng hóa đơn: Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế nội địa để thực hiện biện pháp vô hiệu hóa hóa đơn của doanh nghiệp nợ thuế quá hạn.
• Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên: Áp dụng khi các biện pháp cưỡng chế trước đó không hiệu quả hoặc không thể thực hiện được nhằm thu hồi nợ thuế.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: Đề nghị cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép hành nghề.

3. Quy trình phối hợp và tổ chức thực hiện giữa các cơ quan hải quan

Để đảm bảo tính hiệu quả và tránh chồng chéo trong quá trình cưỡng chế, Công văn 6769/TCHQ-TXNK hướng dẫn cụ thể về cơ chế phối hợp:

• Cục Hải quan nơi doanh nghiệp phát sinh nợ thuế có trách nhiệm chủ trì, ban hành quyết định cưỡng chế và gửi thông báo đến các cơ quan liên quan.
• Các Chi cục Hải quan trên toàn quốc có trách nhiệm tra cứu hệ thống thông tin quản lý của ngành hải quan để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các lô hàng xuất nhập khẩu của doanh nghiệp đang bị áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan.
• Tăng cường trao đổi thông tin với các ngân hàng thương mại để nắm bắt thông tin tài khoản và thực hiện phong tỏa, trích tài khoản nhanh chóng, chính xác.

4. Xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình cưỡng chế

Tổng cục Hải quan cũng đưa ra các hướng dẫn giải quyết đối với một số trường hợp đặc thù nhằm vừa đảm bảo thu hồi nợ thuế, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp khắc phục khó khăn:

• Đối với trường hợp doanh nghiệp có nợ thuế nhưng có bảo lãnh của tổ chức tín dụng, cơ quan hải quan sẽ thực hiện đôn đốc tổ chức bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ thay thế trước khi áp dụng các biện pháp cưỡng chế tiếp theo.
• Trường hợp doanh nghiệp đang bị cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan nhưng có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu hoặc thực hiện hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài, cơ quan hải quan xem xét giải quyết cho từng lô hàng nếu doanh nghiệp cam kết và có bảo lãnh nộp thuế đầy đủ cho lô hàng đó.
• Quy định rõ trách nhiệm của công chức hải quan trong việc cập nhật kịp thời trạng thái nợ thuế và trạng thái cưỡng chế của doanh nghiệp lên hệ thống dữ liệu tập trung ngay khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế để giải tỏa cưỡng chế, tránh gây thiệt hại cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.