Giới thiệu chung về Công văn 6822/TCHQ-PC năm 2018

Công văn 6822/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý hàng hóa tồn đọng, hàng hóa ký gửi không có người nhận (hàng vô chủ), đặc biệt là các lô hàng cấm, phế liệu nhập khẩu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về môi trường tại các cảng biển, cửa khẩu. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng hàng tồn đọng, giảm tải cho hệ thống cảng và bảo đảm an ninh môi trường.

Phân loại và nguyên tắc xử lý hàng hóa tồn đọng, hàng vô chủ

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể việc phân loại hàng hóa để áp dụng biện pháp xử lý phù hợp:

• Đối với hàng hóa là hàng cấm nhập khẩu: Cơ quan Hải quan tiến hành tịch thu hoặc buộc tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp không thể tái xuất hoặc không xác định được chủ hàng, tiến hành tiêu hủy theo quy định của pháp luật để bảo đảm an ninh và an toàn xã hội.
• Đối với hàng hóa tồn đọng quá thời hạn quy định: Áp dụng quy trình thông báo tìm chủ sở hữu. Nếu quá thời hạn thông báo theo quy định của pháp luật mà không có người đến nhận, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân để xử lý bán đấu giá sung công quỹ hoặc tiêu hủy đối với hàng hóa không còn giá trị sử dụng.

Quy trình xử lý đối với phế liệu nhập khẩu không đủ điều kiện

Đây là nội dung trọng tâm của Công văn nhằm giải quyết tình trạng ùn ứ phế liệu tại các cảng biển:

• Kiểm tra và giám định: Cơ quan Hải quan phối hợp với các cơ quan chức năng về môi trường để kiểm tra, giám định nghiêm ngặt các lô hàng phế liệu tồn đọng. Chỉ những lô hàng đáp ứng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường mới được phép làm thủ tục thông quan.
• Xử lý phế liệu không đạt chuẩn: Đối với phế liệu không đạt quy chuẩn, chứa chất thải nguy hại, cơ quan Hải quan kiên quyết yêu cầu hãng tàu hoặc người vận chuyển thực hiện việc tái xuất ngay lập tức ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Trách nhiệm của hãng tàu và các bên liên quan

Công văn quy định rõ ràng về nghĩa vụ của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển và cảng biển:

• Trách nhiệm của hãng tàu: Hãng tàu có nghĩa vụ vận chuyển hàng hóa vi phạm, hàng hóa không đủ điều kiện nhập khẩu ra khỏi Việt Nam. Nếu hãng tàu không thực hiện, cơ quan Hải quan sẽ áp dụng các biện pháp chế tài, dừng làm thủ tục đối với các phương tiện vận tải của hãng hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định.
• Phối hợp của doanh nghiệp cảng: Doanh nghiệp kinh doanh cảng có trách nhiệm thống kê, phân loại và cung cấp thông tin kịp thời cho cơ quan Hải quan về các lô hàng tồn đọng quá 90 ngày để phối hợp xử lý, tránh tình trạng quá tải cảng bãi.

Thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân và thanh lý tài sản

Quy trình xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với hàng vô chủ được thực hiện chặt chẽ:

• Thành lập Hội đồng xử lý: Cơ quan Hải quan chủ trì thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng để đánh giá chất lượng, giá trị còn lại của hàng hóa.
• Phương thức xử lý tài sản: Ưu tiên phương thức bán đấu giá công khai đối với hàng hóa còn giá trị thương mại để thu hồi ngân sách nhà nước. Đối với hàng hóa hư hỏng, mất phẩm chất hoặc gây ô nhiễm môi trường, Hội đồng sẽ quyết định phương án tiêu hủy và giám sát toàn bộ quá trình tiêu hủy theo đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.