Tóm tắt Công văn 7394/TCHQ-GSQL năm 2015 về xử lý hàng hóa tồn đọng

Công văn 7394/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết triệt để tình trạng hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển, cửa khẩu, đặc biệt là các lô hàng phế liệu, chất thải có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Văn bản hướng dẫn chi tiết các biện pháp nghiệp vụ, phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan và các bên liên quan trong việc rà soát, phân loại và xử lý nhanh chóng hàng hóa quá thời hạn lưu giữ.

- Công tác rà soát, thống kê và phân loại hàng hóa tồn đọng

• Cơ quan Hải quan phối hợp với các doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi để tiến hành rà soát, thống kê chính xác số lượng, thực trạng các lô hàng đã quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu nhưng chưa có người đến nhận.
• Thực hiện phân loại chi tiết hàng hóa tồn đọng thành các nhóm: hàng hóa thông thường có thể bán đấu giá; hàng hóa dễ bị hư hỏng, biến chất; hàng hóa là chất độc hại, nguy hại; và đặc biệt là nhóm phế liệu không đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
• Yêu cầu các Chi cục Hải quan cửa khẩu lập danh mục theo dõi riêng đối với từng nhóm hàng để có phương án xử lý phù hợp, tránh tình trạng ùn ứ kéo dài tại các khu vực cảng biển trọng điểm.

- Quy trình xử lý đối với từng nhóm hàng hóa cụ thể

• Đối với hàng hóa thông thường, đủ điều kiện nhập khẩu: Tiến hành các thủ tục thông báo tìm chủ hàng theo quy định. Nếu quá thời hạn thông báo mà không có người đến nhận, cơ quan hải quan thành lập Hội đồng thanh lý để tổ chức bán đấu giá, sung công quỹ nhà nước.
• Đối với hàng hóa là phế liệu, chất thải không đáp ứng quy chuẩn môi trường: Kiên quyết buộc tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp không thể tái xuất, sẽ tiến hành tiêu hủy theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Đối với hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa là hóa chất độc hại, thực phẩm quá hạn: Phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành tiến hành tiêu hủy ngay lập tức để ngăn ngừa nguy cơ phát tán dịch bệnh hoặc gây ô nhiễm nguồn nước, không khí tại khu vực cảng.

- Xác định trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với hãng tàu và đại lý hãng tàu: Có trách nhiệm vận chuyển hàng hóa bị buộc tái xuất ra khỏi Việt Nam đối với các lô hàng do hãng tàu đưa vào nhưng bị từ chối nhập khẩu hoặc không đủ điều kiện nhập khẩu. Hãng tàu phải chịu các chi phí phát sinh liên quan đến việc lưu kho bãi và tiêu hủy nếu không thực hiện tái xuất đúng thời hạn.
• Đối với doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi: Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc bố trí khu vực lưu giữ riêng cho hàng hóa tồn đọng, hỗ trợ phương tiện và nhân lực trong quá trình kiểm kê, phân loại và di dời hàng hóa phục vụ công tác tiêu hủy hoặc đấu giá.
• Đối với cơ quan hải quan: Đóng vai trò chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính và các cơ quan liên quan tại địa phương để thành lập Hội đồng xử lý hàng tồn đọng, đảm bảo quy trình xử lý được thực hiện công khai, minh bạch và đúng pháp luật.

- Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc khẩn trương triển khai các nội dung hướng dẫn tại Công văn này, không để phát sinh thêm các lô hàng tồn đọng mới không rõ nguồn gốc.
• Định kỳ tổng hợp số liệu, báo cáo kết quả xử lý hàng hóa tồn đọng về Tổng cục Hải quan (qua Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thực tế.