Tóm tắt Công văn 7601/TCHQ-PC năm 2018 về vướng mắc trong xử phạt vi phạm hành chính

Công văn 7601/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp và hướng dẫn thống nhất thực hiện các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng Luật Xử lý vi phạm hành chính và các Nghị định liên quan tại các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trên cả nước.

- Xác định hành vi vi phạm về thời hạn làm thủ tục hải quan

• Hướng dẫn cụ thể về việc xử phạt đối với hành vi chậm nộp tờ khai hải quan hoặc chậm nộp các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan quá thời hạn quy định.
• Quy định rõ cách tính thời hạn để xác định hành vi vi phạm, đảm bảo tính thống nhất giữa quy định của Luật Hải quan và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
• Trường hợp người khai hải quan tự phát hiện và khắc phục sai sót ngoài giờ làm việc hoặc trong ngày nghỉ thì cần xem xét các tình tiết giảm nhẹ hoặc miễn xử phạt theo quy định của pháp luật.

- Xử phạt đối với hành vi khai sai, không khai hải quan

• Phân định rõ ràng giữa hành vi khai sai không dẫn đến thiếu thuế (xử phạt theo mức phạt tiền cố định) và hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu thuế (xử phạt theo tỷ lệ phần trăm số tiền thuế).
• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực tế khác so với khai báo trên tờ khai hải quan nhưng không thuộc trường hợp cấm hoặc tạm ngừng, hướng dẫn áp dụng chế tài xử phạt tương ứng với từng hành vi cụ thể nhằm tránh việc áp dụng tùy tiện.
• Làm rõ trách nhiệm của người khai hải quan trong việc tự khai, tự chịu trách nhiệm và giới hạn thời gian được phép khai bổ sung mà không bị xử phạt hành chính.

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan Hải quan

• Hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội kiểm soát thuộc Cục Hải quan, và Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Xác định thẩm quyền trong trường hợp vụ việc có áp dụng hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả vượt quá thẩm quyền của cấp dưới thì phải chuyển hồ sơ lên cấp có thẩm quyền giải quyết.
• Quy định về việc ủy quyền xử phạt vi phạm hành chính, đảm bảo quyết định xử phạt do người được ủy quyền ký phải đúng phạm vi, thời hạn và nội dung ủy quyền theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.

- Xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính

• Hướng dẫn trình tự, thủ tục tạm giữ tang vật, phương tiện để xác minh tình tiết vụ việc vi phạm, đặc biệt là đối với hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa là chất dễ cháy nổ hoặc hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành.
• Quy định phương án xử lý đối với tang vật là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa không đủ điều kiện nhập khẩu phải buộc tái xuất hoặc tiêu hủy.
• Làm rõ trách nhiệm chi phí lưu kho, bãi, bảo quản tang vật và chi phí tiêu hủy hàng hóa vi phạm thuộc về cá nhân, tổ chức vi phạm.

- Thời hiệu và thời hạn trong quy trình xử phạt

• Xác định rõ thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan (thông thường là 02 năm đối với vi phạm về thuế, xuất nhập khẩu).
• Cách xác định thời điểm để tính thời hiệu xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện.
• Hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp quá thời hạn ra quyết định xử phạt do phải chờ kết quả giám định, phân tích phân loại hàng hóa hoặc chờ ý kiến hướng dẫn của cơ quan cấp trên.

- Áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng và miễn xử phạt

• Yêu cầu các đơn vị hải quan phải xem xét khách quan, toàn diện các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trước khi ra quyết định xử phạt.
• Làm rõ các trường hợp được miễn xử phạt vi phạm hành chính do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc do lỗi vô ý của người khai hải quan trong một số hoàn cảnh đặc thù được pháp luật thừa nhận.