Giới thiệu chung về Công văn 8171/TCHQ-QLRR

Công văn 8171/TCHQ-QLRR được ban hành bởi Tổng cục Hải quan nhằm hướng dẫn và chấn chỉnh công tác phân luồng tờ khai hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trên hệ thống thông tin quản lý rủi ro. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp lực lượng hải quan các cấp thực hiện thống nhất, hiệu quả việc kiểm tra, giám sát hải quan dựa trên đánh giá rủi ro.

Mục tiêu của việc phân luồng tờ khai hải quan

Việc áp dụng phân luồng tờ khai theo Công văn 8171/TCHQ-QLRR hướng tới các mục tiêu cốt lõi sau:

• Tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan, giảm thời gian thông quan hàng hóa.
• Nâng cao hiệu quả kiểm soát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu thông qua việc tập trung nguồn lực kiểm tra các đối tượng có độ rủi ro cao.
• Tăng cường tính khách quan, minh bạch trong việc quyết định hình thức, mức độ kiểm tra hải quan thông qua hệ thống tự động hóa.

Các quy định trọng tâm về phân luồng tờ khai

Công văn tập trung hướng dẫn việc phân loại tờ khai vào ba luồng nghiệp vụ chính dựa trên hệ thống quản lý rủi ro:

• Luồng Xanh (Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với các doanh nghiệp có quá trình chấp hành pháp luật tốt, hàng hóa có độ rủi ro thấp. Doanh nghiệp được hệ thống tự động thông quan hoặc chuyển sang bước giám sát hải quan.
• Luồng Vàng (Kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng khi hệ thống phát hiện có dấu hiệu rủi ro về mặt chứng từ, hồ sơ hoặc cần xác minh các thông tin liên quan đến thuế, xuất xứ, trị giá hải quan. Công chức hải quan sẽ kiểm tra kỹ lưỡng tính hợp pháp, hợp lệ của bộ hồ sơ giấy hoặc hồ sơ điện tử trước khi quyết định thông quan.
• Luồng Đỏ (Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với các lô hàng của doanh nghiệp có lịch sử vi phạm, hàng hóa thuộc danh mục quản lý trọng điểm, hoặc có dấu hiệu nghi ngờ gian lận rõ ràng. Việc kiểm tra thực tế hàng hóa có thể thực hiện bằng máy soi hoặc kiểm tra thủ công tùy theo mức độ rủi ro được xác định.

Nguyên tắc áp dụng quản lý rủi ro trong phân luồng

Để đảm bảo việc phân luồng chính xác, Công văn 8171/TCHQ-QLRR yêu cầu cơ quan hải quan các cấp tuân thủ các nguyên tắc:

• Thu thập, cập nhật và xử lý thông tin về doanh nghiệp xuất nhập khẩu một cách liên tục, chính xác để làm cơ sở đánh giá tuân thủ.
• Thiết lập và điều chỉnh các tiêu chí phân luồng trên hệ thống một cách linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế và các chuyên đề kiểm soát trong từng thời kỳ.
• Nghiêm cấm việc can thiệp thủ công trái quy định vào kết quả phân luồng tự động của hệ thống, đảm bảo tính khách quan và chịu trách nhiệm giải trình khi có sự thay đổi luồng tờ khai.

Trách nhiệm thực hiện của các đơn vị hải quan

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các Chi cục Hải quan cửa khẩu:

• Thường xuyên theo dõi, đánh giá hiệu quả của các tiêu chí phân luồng để kịp thời đề xuất Tổng cục Hải quan (Cục Quản lý rủi ro) sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các tờ khai luồng xanh nhằm phát hiện các sai sót, vi phạm bị bỏ lọt trong quá trình thông quan nhanh.
• Đào tạo, nâng cao năng lực cho công chức hải quan làm công tác phân tích thông tin rủi ro tại các địa phương.