Công văn 86/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2017 nhằm hướng dẫn và chấn chỉnh công tác kiểm tra, tiếp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp các cục hải quan địa phương thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tính chính xác trong việc áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại.

Thời điểm nộp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) đối với ô tô nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc quy định về thời điểm nộp C/O để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt cho mặt hàng ô tô:

• Người khai hải quan phải nộp bản chính Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan để được xem xét hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên.
• Trường hợp chưa có bản chính C/O tại thời điểm đăng ký tờ khai, người khai hải quan phải thực hiện khai báo nợ C/O trên tờ khai hải quan điện tử và nộp bổ sung trong thời hạn quy định của pháp luật (thông thường không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai).
• Mọi trường hợp nộp muộn C/O mà không khai báo nợ tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan đều không được chấp nhận để hưởng ưu đãi thuế quan, cơ quan hải quan sẽ áp dụng mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN) hoặc thuế suất thông thường theo quy định.

Quy trình kiểm tra tính hợp lệ và đối chiếu thông tin trên C/O

Công văn hướng dẫn chi tiết các nội dung mà công chức hải quan phải thực hiện kiểm tra đối với C/O của mặt hàng xe ô tô nhập khẩu:

• Kiểm tra hình thức và tính pháp lý: Đối chiếu mẫu chữ ký của người có thẩm quyền ký phát hành C/O và mẫu con dấu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu đã được Tổng cục Hải quan thông báo.
• Đối chiếu thông tin chi tiết: Kiểm tra sự tương thích giữa các thông tin ghi trên C/O với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Invoice), vận đơn (Bill of Lading), tờ khai hải quan và thực tế hàng hóa nhập khẩu. Các thông tin cốt lõi bao gồm tên người xuất khẩu, người nhập khẩu, cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng, phương thức vận chuyển, số lượng, trọng lượng và mã số HS của hàng hóa.
• Kiểm tra tiêu chí xuất xứ: Xác định tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O (như WO, RVC, CTC...) có phù hợp với quy tắc xuất xứ quy định tại Hiệp định thương mại tự do tương ứng hay không.
• Kiểm tra thông tin đặc thù của ô tô: Đối với mặt hàng xe ô tô, công chức hải quan cần đặc biệt lưu ý đối chiếu số khung (VIN), số máy thể hiện trên các chứng từ đi kèm để đảm bảo tính đồng nhất, tránh tình trạng sử dụng C/O của lô hàng này cho lô hàng khác.

Xử lý các trường hợp khác biệt nhỏ và nghi ngờ tính xác thực của C/O

Để giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan, Tổng cục Hải quan đưa ra phương án xử lý cụ thể cho từng trường hợp:

• Đối với các khác biệt nhỏ: Các lỗi hành chính không làm ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa (như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt nhỏ về cách trình bày giữa các ô trên C/O) có thể được xem xét chấp nhận nếu các thông tin khác trên C/O hoàn toàn phù hợp với hồ sơ hải quan thực tế.
• Đối với trường hợp nghi ngờ tính xác thực: Nếu có nghi ngờ về tính hợp lệ của C/O hoặc xuất xứ thực tế của xe ô tô nhập khẩu, cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ thực hiện giải tỏa hàng hóa theo mức thuế suất MFN hoặc yêu cầu bảo lãnh thuế, đồng thời gửi báo cáo và hồ sơ liên quan về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, lô hàng ô tô nhập khẩu chưa được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Trách nhiệm triển khai của các đơn vị hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi:

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ hồ sơ nhập khẩu xe ô tô, đặc biệt là khâu kiểm tra xuất xứ hàng hóa để phòng ngừa gian lận thương mại và thất thu ngân sách nhà nước.
• Kịp thời tổng hợp các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền trong quá trình kiểm tra C/O đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu để báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) hướng dẫn giải quyết thống nhất trên toàn quốc.