Tổng quan về Công văn 918/TCHQ-GSQL năm 2019

Công văn 918/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AANZ. Đây là mẫu C/O áp dụng trong khuôn khổ Hiệp định thành lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN - Úc - Ni-u Di-lân (AANZFTA). Văn bản này đưa ra các hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết cho cục hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình thực hiện, giảm thiểu rào cản thương mại phi thuế quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Quy định về việc khai báo trị giá FOB trên C/O mẫu AANZ

• Trường hợp bắt buộc khai báo: Trị giá FOB chỉ bắt buộc phải thể hiện trên C/O mẫu AANZ đối với những lô hàng áp dụng tiêu chí xuất xứ Hàm lượng giá trị khu vực (RVC - Regional Value Content). Việc khai báo này là cơ sở để cơ quan hải quan kiểm tra, tính toán tỷ lệ nội địa hóa của sản phẩm.
• Trường hợp không bắt buộc khai báo: Đối với các hàng hóa đạt xuất xứ theo các tiêu chí khác như Tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC), Tiêu chí công đoạn gia công chế biến cụ thể (SP), hoặc Tiêu chí xuất xứ thuần túy (WO), việc không khai báo trị giá FOB trên C/O mẫu AANZ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của chứng từ.
• Hướng dẫn xử lý cho cơ quan hải quan: Công chức hải quan không được từ chối C/O mẫu AANZ chỉ vì lý do thiếu trị giá FOB đối với các tiêu chí xuất xứ không phải RVC, tránh gây khó khăn và kéo dài thời gian thông quan cho doanh nghiệp.

Xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O mẫu AANZ

• Nguyên tắc chấp nhận khác biệt nhỏ: Các lỗi kỹ thuật nhỏ, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt không trọng yếu giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu AANZ với các chứng từ kèm theo hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói) sẽ được chấp nhận nếu không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Các trường hợp cụ thể: Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, kích thước bao bì, ký hiệu vận chuyển, hoặc các lỗi chính tả đơn giản trên tên hàng hóa không phải là căn cứ để bác bỏ C/O, miễn là hàng hóa thực tế nhập khẩu hoàn toàn phù hợp với mô tả trên chứng từ xuất xứ.
• Yêu cầu đối với công chức hải quan: Cần linh hoạt và tạo điều kiện thông quan đối với các trường hợp sai sót hình thức không ảnh hưởng đến tính xác thực của nguồn gốc hàng hóa, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

Quy trình kiểm tra và xác minh xuất xứ hàng hóa

• Thực hiện thủ tục xác minh: Trong trường hợp phát hiện nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O mẫu AANZ hoặc tính chính xác của thông tin xuất xứ được khai báo, cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Giải phóng hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ phản hồi xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được xem xét giải phóng hàng hoặc thông quan theo quy định pháp luật hiện hành. Doanh nghiệp phải thực hiện nộp thuế theo mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN) hoặc áp dụng các biện pháp bảo lãnh thuế theo quy định.
• Xử lý sau khi có kết quả xác minh: Khi nhận được kết quả xác minh chính thức từ cơ quan cấp của nước xuất khẩu xác nhận tính hợp lệ của C/O, cơ quan hải quan sẽ tiến hành hoàn trả số tiền thuế chênh lệch hoặc giải tỏa bảo lãnh cho doanh nghiệp theo đúng cam kết của Hiệp định AANZFTA.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 918/TCHQ-GSQL là cơ sở pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa của cơ quan hải quan tại các cửa khẩu. Việc làm rõ các quy định về trị giá FOB và cách xử lý sai sót nhỏ trên C/O mẫu AANZ giúp giảm thiểu các tranh chấp thương mại không đáng có, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam trong khu vực ASEAN, Úc và New Zealand.