Giới thiệu về Công văn 933/TCT-DNL năm 2021

Công văn 933/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành năm 2021 là văn bản hướng dẫn quan trọng giải quyết các vướng mắc về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với khoản phí hỗ trợ đại lý bảo hiểm độc quyền (thường gọi là phí upfront trong hoạt động Bancassurance). Đây là khoản phí mà các doanh nghiệp bảo hiểm chi trả cho các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại để được quyền phân phối độc quyền sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng.

Chính sách thuế TNDN đối với Doanh nghiệp bảo hiểm (Bên chi trả)

Đối với doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện chi trả khoản phí hỗ trợ độc quyền cho ngân hàng, việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế TNDN được thực hiện theo các nguyên tắc chặt chẽ sau:

• Điều kiện ghi nhận chi phí được trừ: Khoản chi phí hỗ trợ đại lý bảo hiểm độc quyền phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 6 Thông tư số 78/2014/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC). Cụ thể, khoản chi phải thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.
• Phương thức phân bổ chi phí: Do khoản phí hỗ trợ độc quyền thường có giá trị lớn và liên quan đến việc cung cấp dịch vụ trong nhiều năm theo hợp đồng hợp tác, doanh nghiệp bảo hiểm không được hạch toán toàn bộ vào chi phí của một kỳ tính thuế. Khoản chi này phải được hạch toán vào chi phí trả trước và phân bổ dần vào chi phí sản xuất kinh doanh. Thời gian phân bổ được xác định dựa trên thời hạn của hợp đồng hợp tác độc quyền nhưng tối đa không quá 3 năm theo quy định về phân bổ chi phí trả trước không hình thành tài sản cố định tại Thông tư số 78/2014/TT-BTC.

Chính sách thuế TNDN đối với Tổ chức tín dụng, Ngân hàng (Bên nhận hỗ trợ)

Đối với các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại nhận được khoản phí hỗ trợ đại lý bảo hiểm độc quyền, nghĩa vụ thuế TNDN được xác định như sau:

• Xác định doanh thu tính thuế TNDN: Khoản phí hỗ trợ nhận được từ doanh nghiệp bảo hiểm là doanh thu từ hoạt động cung ứng dịch vụ đại lý bảo hiểm. Ngân hàng có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế TNDN đối với khoản thu nhập này theo thuế suất phổ thông (hiện hành là 20%).
• Thời điểm xác định doanh thu: Trường hợp ngân hàng nhận trước tiền phí hỗ trợ cho nhiều năm, ngân hàng được lựa chọn một trong hai phương pháp xác định doanh thu để tính thuế TNDN: phân bổ doanh thu theo số năm thực hiện hợp đồng hoặc xác định doanh thu một lần theo toàn bộ số tiền nhận trước. Việc lựa chọn phương pháp phải đảm bảo tính thống nhất và tuân thủ các quy định về kế toán và thuế.

Quy định về hóa đơn và thuế giá trị gia tăng (GTGT) liên quan

Bên cạnh thuế TNDN, Công văn 933/TCT-DNL cũng làm rõ nghĩa vụ về hóa đơn và thuế GTGT đối với khoản phí hỗ trợ này:

• Nghĩa vụ lập hóa đơn: Khi nhận khoản phí hỗ trợ đại lý độc quyền từ doanh nghiệp bảo hiểm, tổ chức tín dụng phải lập hóa đơn dịch vụ theo đúng quy định pháp luật về hóa đơn, chứng từ.
• Thuế suất thuế GTGT: Khoản phí hỗ trợ độc quyền này được xác định là khoản phí dịch vụ thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm hưởng hoa hồng, thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, nếu khoản chi này được xác định là khoản hỗ trợ tài chính thuần túy không kèm theo dịch vụ đối ứng, doanh nghiệp thực hiện theo hướng dẫn về các trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn áp dụng

Hướng dẫn tại Công văn 933/TCT-DNL mang lại sự minh bạch pháp lý cho thị trường Bancassurance tại Việt Nam, giúp các doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng thương mại:

• Hạn chế tối đa rủi ro bị xuất toán chi phí khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra quyết toán thuế.
• Định hình rõ ràng phương án tài chính, phân bổ dòng tiền và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong các thương vụ hợp tác độc quyền dài hạn.
• Đảm bảo sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế giữa các cục thuế địa phương trên cả nước đối với mô hình liên kết bảo hiểm - ngân hàng.